Thuê nhà ở trung tâm quận 1 cũ, quanh chợ Bến Thành, thường quy về bốn lựa chọn: phòng trọ trong hẻm, căn hộ dịch vụ, căn hộ trong chung cư cũ, và nhà phố nguyên căn. Người đi làm một mình thường hợp phòng trọ hoặc căn hộ dịch vụ; gia đình nhỏ cần thêm phòng thì cân nhắc chung cư cũ; nhà phố nguyên căn chủ yếu hợp với người vừa ở vừa buôn bán.
Điều người mới đến hay bất ngờ là giá thuê trên giấy chỉ là một phần. Tiền điện nước tính theo kiểu nào, gửi xe ở đâu, phòng quay ra đường hay vào hẻm, có thang máy hay không, mới là những thứ quyết định ở đây dễ chịu hay mệt. Bài này so từng kiểu theo những tiêu chí đó, và chỉ cách đi xem nhà để khỏi tiếc sau khi đã đặt cọc.
Ai thật sự cần ở ngay trung tâm?
Ở trung tâm có giá của nó: tiền thuê cao hơn các khu xung quanh cho cùng một diện tích, ồn hơn, chật hơn, gửi xe khó hơn. Người đáng trả giá đó là người được lợi rõ ràng từ vị trí: làm việc ngay trong khu, làm nghề phục vụ khách du lịch, làm giờ giấc thất thường cần về nhà nhanh, hoặc đơn giản là thích sống giữa phố và chấp nhận đánh đổi.
Người làm việc ở khu khác, ngày nào cũng phải chạy ra khỏi trung tâm, nhiều khi sẽ thấy ở trung tâm là trả tiền cho cái mình ít dùng. Buổi sáng đi ngược chiều kẹt xe thì không sao, nhưng buổi chiều về lại chen vào giờ cao điểm của cả khu lõi.
Một nhóm khác là người nước ngoài mới đến, chọn trung tâm cho dễ làm quen. Lựa chọn này hợp lý trong vài tháng đầu; sau đó nhiều người dọn ra các khu yên hơn, khi đã biết thành phố đủ để tự chọn.
Trước khi đi xem nhà, hỏi mình câu này: mỗi ngày sẽ ở nhà mấy tiếng, và trong mấy tiếng đó mình cần yên tĩnh hay cần tiện ra phố? Câu trả lời quyết định nên thuê kiểu nào hơn mọi so sánh giá.
So sánh bốn kiểu thuê ở trung tâm
Bảng so sánh theo kinh nghiệm chung, không phải căn nào cũng đúng như vậy. Luôn đi xem tận nơi.
| Tiêu chí | Phòng trọ trong hẻm | Căn hộ dịch vụ | Căn hộ chung cư cũ | Nhà phố nguyên căn |
|---|---|---|---|---|
| Hợp với | Người đi làm một mình, sinh viên | Người bận, ở ngắn hạn, người nước ngoài | Cặp đôi, gia đình nhỏ | Người vừa ở vừa kinh doanh |
| Tiền thuê tương đối | Thấp nhất | Cao, đã gồm dịch vụ | Trung bình | Cao nhất |
| Điện nước | Thường theo giá chủ nhà đặt | Thường gộp hoặc theo giá dịch vụ | Thường hợp đồng riêng theo giá nhà nước | Đứng tên chủ nhà hoặc người thuê |
| Tiếng ồn | Ồn sinh hoạt hàng xóm, ít ồn xe | Tuỳ hướng phòng | Ồn hành lang, ồn đường nếu quay ra phố | Ồn xe nếu ở mặt tiền |
| Gửi xe | Có thể trong nhà hoặc bãi gần | Thường có chỗ | Bãi tầng trệt, có khi chật | Trong nhà nhưng vướng kinh doanh |
| Thang máy | Thường không | Thường có | Nhiều nơi không có | Không |
| Rủi ro hay gặp | Phòng bí, ít ánh sáng, giờ giấc | Chi phí phát sinh | Kết cấu cũ, điện nước xuống cấp | Tiền thuê lớn, hợp đồng phức tạp |
Mức "thấp, trung bình, cao" ở đây chỉ để so sánh tương đối giữa các kiểu trong cùng khu. Giá thuê thực tế thay đổi theo từng thời điểm, từng con đường và từng căn, nên hỏi nhiều nơi trước khi quyết.
Phòng trọ trong hẻm trung tâm: thật sự ra sao?
Hẻm trung tâm yên hơn mặt đường nhiều. Đi vài chục mét vào hẻm là tiếng xe giảm hẳn, nghe được tiếng hàng xóm, tiếng rao bán buổi sáng.
Phòng nhỏ, thường thiếu ánh sáng. Nhà trong hẻm sát nhau, nhiều phòng chỉ có cửa sổ nhìn ra tường nhà bên cạnh. Đi xem lúc ban ngày để biết phòng có sáng không.
Giờ giấc có thể bị quy định. Một số nhà trọ chung chủ có giờ đóng cổng. Người làm ca đêm phải hỏi rõ trước.
Điện nước theo giá chủ nhà. Nhiều nơi tính tiền điện theo giá riêng, có thể cao hơn giá điện sinh hoạt. Hỏi rõ cách tính và xem hoá đơn của tháng trước nếu được.
Hàng xóm gần, chuyện nghe rõ. Tường mỏng, cửa sổ đối diện nhau. Ai thích riêng tư tuyệt đối sẽ thấy khó chịu.
Hẻm có thể ngập khi mưa lớn. Hỏi hàng xóm xem hẻm có đọng nước không. Phòng tầng trệt ở hẻm thấp là rủi ro mùa mưa.
Xe chữa cháy khó vào hẻm nhỏ. Xem nhà có lối thoát thứ hai không, có bình chữa cháy không. Tránh phòng có cửa sổ bị khung sắt bịt kín mà không mở được.
Đổi lại là gần chợ, gần phố. Đi bộ vài phút là ra chợ, ra đường lớn. Đây là lý do nhiều người chịu phòng nhỏ.
Căn hộ dịch vụ: tiện, nhưng đọc kỹ chữ "đã gồm"
Căn hộ dịch vụ ở trung tâm thường được trang bị sẵn nội thất, có dọn phòng định kỳ, có người quản lý trực. Người bận rộn, người mới đến chỉ mang theo một va li, người ở vài tháng rất hợp kiểu này vì gần như không phải lo gì.
Cái cần đọc kỹ là danh sách những gì "đã gồm" trong tiền thuê. Có nơi gồm điện nước, mạng, dọn phòng, giặt ủi; có nơi chỉ gồm dọn phòng, còn điện tính riêng theo giá dịch vụ cao hơn giá điện sinh hoạt. Máy lạnh chạy cả ngày trong khí hậu Sài Gòn thì tiền điện có thể là một khoản lớn.
Hỏi thêm về phí gửi xe, phí dọn phòng thêm, phí khách ở qua đêm, phí trả phòng sớm. Những khoản này nhỏ nếu đứng riêng, nhưng cộng lại có thể làm chi phí thực tế khác xa con số quảng cáo.
Cuối cùng, căn hộ dịch vụ thường là nhà cho thuê lại của một bên kinh doanh. Hỏi rõ ai là người ký hợp đồng với mình, ai chịu trách nhiệm khi có hỏng hóc, và tiền cọc trả lại theo điều kiện gì.
Đi xem nhà ở trung tâm: kiểm tra gì tại chỗ
Đi xem hai lần: ban ngày và buổi tối. Ban ngày xem ánh sáng; buổi tối nghe tiếng ồn, xem hẻm có sáng đèn, quán xá quanh đó ồn tới mấy giờ.
Mở hết vòi nước, xả bồn cầu. Xem áp lực nước, nước có đục không, thoát nước có chậm không.
Bật máy lạnh, nhìn ổ cắm. Máy lạnh có lạnh không, ổ cắm có cháy sém không, có cầu dao riêng không.
Nhìn trần và góc tường. Vết ố nước trên trần là dấu hiệu thấm dột, mùa mưa sẽ khổ.
Đứng trong phòng, đóng cửa, lắng nghe. Năm phút im lặng nói nhiều hơn mọi lời chủ nhà.
Hỏi chỗ để xe và cách đi lại giờ khuya. Cổng mở mấy giờ, ai giữ chìa khoá, có phải dắt xe qua nhà chủ không.
Hỏi hàng xóm hoặc người bán hàng đầu hẻm. Họ thường kể thật về chuyện ngập, chuyện ồn, chuyện an ninh hơn người cho thuê.
Chụp ảnh hiện trạng trước khi dọn vào. Ảnh có ngày giờ là bằng chứng khi trả nhà, tránh bị trừ cọc vô lý.
Kiểm tra sóng điện thoại, mạng. Phòng sâu trong hẻm hoặc tầng hầm đôi khi sóng yếu, người làm việc tại nhà rất cần để ý.
Những chiêu thường gặp khi thuê nhà ở khu đắt đỏ
Giục đặt cọc ngay vì "có người khác đang xem". Có khi đúng, có khi là chiêu tạo áp lực. Không đặt cọc khi chưa xem kỹ và chưa có giấy tờ ghi rõ điều kiện.
Ảnh quảng cáo đẹp hơn thực tế. Ảnh chụp góc rộng, đèn sáng, phòng trông to gấp đôi. Luôn đi xem tận nơi.
Giá rẻ bất thường so với khu vực. Hỏi lý do. Có thể phòng có vấn đề, hoặc người cho thuê không phải chủ thật.
Người môi giới nhận tiền cọc thay chủ. Hỏi rõ ai là chủ nhà, tiền cọc chuyển cho ai, có giấy biên nhận ghi tên người nhận không.
Điều khoản tăng giá mập mờ. Hợp đồng không ghi rõ khi nào được tăng giá, tăng bao nhiêu, dễ dẫn tới tranh cãi sau vài tháng.
Phí phát sinh không báo trước. Phí rác, phí mạng, phí thang máy, phí gửi xe. Hỏi hết trước khi ký.
Thuê lại từ người thuê trước. Nếu người cho thuê cũng chỉ là người thuê, cần hỏi chủ nhà có đồng ý cho thuê lại không, tránh bị đòi nhà giữa chừng.
Câu hỏi thường gặp
Thuê nhà ở quận 1 cũ có đắt hơn các khu khác không?
Thường đắt hơn cho cùng diện tích vì vị trí trung tâm. Mức chênh thay đổi theo từng con đường, từng kiểu nhà và từng thời điểm. Nên hỏi giá ở vài nơi cùng loại và so cả chi phí điện nước, gửi xe chứ không chỉ tiền thuê.
Phòng trọ trong hẻm trung tâm có an ninh không?
Nhiều hẻm trung tâm khá yên và hàng xóm biết mặt nhau, đó là một kiểu an ninh tự nhiên. Vẫn nên chọn nơi có cổng khoá, có chỗ để xe trong nhà và hỏi hàng xóm về chuyện mất trộm. Khoá phòng riêng chắc chắn là điều nên kiểm tra.
Người nước ngoài thuê nhà ở trung tâm cần lưu ý gì?
Cần hợp đồng rõ ràng, có thể nhờ người tin cậy đọc giúp nếu không đọc được tiếng Việt. Việc khai báo tạm trú cho người nước ngoài thường do chủ nhà hoặc cơ sở lưu trú thực hiện, nên hỏi rõ ai làm. Thông tin cụ thể nên hỏi công an phường nơi ở.
Căn hộ dịch vụ có gồm tiền điện không?
Tuỳ nơi. Có nơi gồm cả điện nước, có nơi tính điện riêng theo giá dịch vụ. Hỏi rõ và yêu cầu ghi vào hợp đồng những khoản đã gồm trong tiền thuê.
Có nên thuê nhà mặt tiền đường lớn để ở không?
Nếu chỉ để ở thì thường không nên, vì ồn xe, bụi, và tiền thuê cao do giá trị kinh doanh. Mặt tiền hợp với người vừa ở vừa buôn bán. Người chỉ cần chỗ ở nên tìm trong hẻm hoặc căn hộ quay vào trong.
Đi xem nhà nên mang theo gì?
Điện thoại để chụp ảnh và thử sóng, một sạc nhỏ để thử ổ cắm, và danh sách câu hỏi viết sẵn. Đi cùng một người nữa để có thêm đôi mắt và tránh bị giục quyết nhanh.
