Chợ Bến Thành có bốn cửa theo bốn hướng: cửa Nam là cửa chính có tháp đồng hồ, nhìn ra bùng binh và ga metro Bến Thành; cửa Bắc ra đường Lê Thánh Tôn; cửa Đông ra đường Phan Bội Châu; cửa Tây ra đường Phan Chu Trinh. Hẹn nhau ở chợ thì luôn nói rõ tên cửa, vì “gặp ở chợ Bến Thành” là cách chắc chắn nhất để lạc nhau.
Chợ không quá lớn, nhưng bên trong các dãy sạp giống nhau, mái che kín, người đông, nên mất phương hướng rất nhanh. Biết bốn cửa nằm đâu, mỗi cửa thông ra đâu, là đủ để đi chợ thong thả, chia nhau đi mua rồi gặp lại đúng chỗ.
Nhận ra cửa Nam và vì sao ai cũng hẹn ở đây
Cửa Nam là bộ mặt của chợ: tháp đồng hồ, mặt tiền trang trí kỹ nhất, nhìn thẳng ra bùng binh nơi Lê Lợi, Hàm Nghi và các con đường lớn gặp nhau. Ga metro Bến Thành nằm ngầm ngay phía trước, lối lên mặt đất đưa khách tới gần cửa này. Ai đi metro, đi buýt, đi bộ từ khu Nguyễn Huệ tới thì gần như đều vào bằng cửa Nam.
Đó là lý do cửa Nam đông nhất, và là điểm hẹn tự nhiên nhất. Nhưng chính vì đông, hẹn “ở cửa Nam” vào giờ cao điểm vẫn có thể mất mười phút mới thấy nhau. Nên hẹn cụ thể hơn: “đứng dưới tháp đồng hồ, phía bên tay phải khi nhìn vào chợ”, hoặc chọn một cửa phụ vắng hơn.
Khu hàng ngay sau cửa Nam thường là hàng dành cho khách du lịch: quần áo, túi, giày dép, đồ lưu niệm. Đây cũng là khu mà người bán chủ động mời khách nhiều nhất. Người chỉ muốn đi xuyên chợ thì cứ đi thẳng theo lối chính, mỉm cười lắc đầu là đủ.
Một mẹo nhỏ: chụp một tấm ảnh tháp đồng hồ ngay khi tới. Lỡ lạc, chỉ cần đưa ảnh cho bảo vệ hay người bán hỏi “cửa này ở đâu” là được chỉ ngay.
Ba cửa còn lại: mỗi cửa ra đâu, hợp với ai
Cửa Bắc, đường Lê Thánh Tôn. Nằm phía sau, đối diện cửa Nam. Đi dọc Lê Thánh Tôn về một hướng là ra khu trụ sở UBND thành phố ở cuối đường Nguyễn Huệ. Thường vắng hơn cửa Nam, hợp để hẹn người đi xe tới đón.
Cửa Đông, đường Phan Bội Châu. Hướng về phía Lê Lợi và Nhà hát Thành phố. Buổi tối, đoạn đường này là một phần của khu chợ đêm.
Cửa Tây, đường Phan Chu Trinh. Hướng về phía công viên 23/9 và đường Trương Định, nơi có đền Bà Mariamman. Buổi tối cũng là một phần khu chợ đêm.
Người đi metro. Ra ga là gần cửa Nam. Mua xong muốn quay lại ga thì đi về phía tháp đồng hồ.
Người đi xe máy, gửi xe. Bãi giữ xe và chỗ dừng đón thay đổi theo từng giai đoạn quản lý. Hỏi bảo vệ chỗ gửi gần nhất, đừng dừng đỗ dưới lòng đường trước cửa.
Người gọi xe công nghệ. Chọn điểm đón ở một cửa phụ và gửi đúng tên đường cho tài xế. Điểm đón trước cửa Nam thường kẹt, tài xế khó dừng.
Người đi với trẻ nhỏ, người già. Vào ra bằng cửa phụ đỡ chen lấn hơn. Chọn một cửa làm “cửa nhà” của cả nhóm, lạc thì quay về đó.
Người muốn đi tiếp chợ đêm. Ra cửa Đông hoặc cửa Tây lúc chạng vạng, các quầy chợ đêm bắt đầu dựng hai bên đường.
Bên trong: các dãy hàng sắp xếp theo kiểu gì?
Bên trong chợ chia thành các dãy sạp chạy song song, có lối đi chính rộng nối cửa Nam với cửa Bắc, và các lối ngang nối cửa Đông với cửa Tây. Hàng cùng loại thường ở gần nhau: một khu vải, một khu quần áo, một khu đồ khô và đặc sản, một khu ăn uống, một khu hàng tươi. Nắm được chuyện “hàng cùng loại ở cạnh nhau” là đã đỡ phải đi vòng.
Vị trí từng khu có thể thay đổi qua các đợt sửa chữa, sắp xếp lại, nên bài này không vẽ sơ đồ cố định. Cách nhanh nhất khi đến là nhìn bảng sơ đồ đặt gần cửa nếu có, hoặc hỏi bảo vệ, hỏi người bán ở sạp đầu dãy. Người bán ở chợ rất quen việc chỉ đường, kể cả khi mình không mua gì của họ.
Lối đi chính sáng và thoáng nhờ ánh sáng từ mái. Các lối phụ hẹp hơn, hàng treo kín hai bên, đi vào đó dễ mất hướng nhất. Khi thấy mình đã rẽ ba bốn lần, hãy quay ra lối chính và nhìn về phía có ánh sáng cửa để định lại hướng.
Khu ăn uống thường tụ lại thành cụm, đông nhất vào giờ trưa. Khu hàng tươi như thịt, cá, rau đông nhất vào buổi sáng, khi người nội trợ quanh khu trung tâm đi chợ. Mỗi khu có giờ đẹp riêng, không phải cả chợ đông cùng lúc.
Chia nhau đi mua rồi gặp lại: cách làm khỏi lạc
Nhóm từ ba người trở lên đi chợ Bến Thành gần như chắc chắn sẽ tách nhau. Làm theo thứ tự này trước khi bước vào:
- Chọn một cửa làm điểm hẹn. Nói rõ tên cửa và một dấu hiệu, ví dụ “cửa Tây, chỗ bậc thềm bên trái khi đi từ trong ra”.
- Hẹn giờ cụ thể. Không hẹn “mua xong thì gặp”. Hẹn “bốn mươi phút nữa”, đặt báo thức điện thoại.
- Chụp ảnh điểm hẹn gửi cả nhóm. Người lạc có thể đưa ảnh hỏi đường.
- Trẻ nhỏ mang theo thông tin liên lạc. Một tấm thẻ có số điện thoại của bố mẹ trong túi áo. Dặn con lạc thì đứng yên và tìm bảo vệ, người bán sạp.
- Giữ pin điện thoại. Chợ đông, sóng điện thoại đôi lúc chập chờn. Nhắn tin thường đến được khi gọi không được.
- Ra khỏi chợ thì đứng chờ, đừng đi tìm. Hai người cùng đi tìm nhau trong chợ đông là cách lạc nhau lâu nhất.
Mấy chuyện nhỏ quanh bốn cửa mà người đi lần đầu hay vấp
Lời mời ngay cửa. Ở cửa Nam đôi khi có người mời vào sạp, mời chụp ảnh, mời dịch vụ. Không cần thì từ chối nhẹ, đi tiếp.
Bậc thềm cửa. Các cửa có bậc, sàn chỗ mưa tạt có thể trơn. Người lớn tuổi nên đi chậm, có tay vịn thì vịn.
Xe ra vào sát cửa. Xe chở hàng, xe máy giao hàng ra vào thường xuyên ở các cửa phụ. Đứng chờ thì đứng sát tường, không chắn lối.
Trời mưa. Mưa lớn, khu trước các cửa đông người trú. Mặc áo mưa mỏng thì đi được ngay, khỏi chờ.
Người bán dạo, người xin tiền. Quanh cửa có người bán vé số, bán dạo, đôi khi có người xin tiền. Không mua thì lắc đầu lịch sự, không cần giải thích.
Móc túi lúc chen. Lúc chen qua cửa đông người là lúc dễ mất đồ nhất. Túi đeo trước ngực, điện thoại cầm chắc tay.
Nhà vệ sinh. Chợ có nhà vệ sinh bên trong. Hỏi bảo vệ hoặc người bán gần nhất, không cần ra ngoài tìm.
Đóng cửa buổi chiều. Khi chợ ngày chuẩn bị đóng, một số cửa đóng trước. Mua trễ thì đi về phía cửa còn mở, hỏi bảo vệ nếu không chắc.
Câu hỏi thường gặp
Chợ Bến Thành có mấy cửa?
Chợ có bốn cửa chính theo bốn hướng Nam, Bắc, Đông, Tây. Cửa Nam có tháp đồng hồ là cửa chính, nhìn ra bùng binh và ga metro Bến Thành.
Cửa Bắc chợ Bến Thành ở đường nào?
Cửa Bắc nằm phía sau chợ, mở ra đường Lê Thánh Tôn. Cửa này thường vắng hơn cửa Nam nên hợp để hẹn người đi xe tới đón.
Từ ga metro Bến Thành vào chợ đi cửa nào gần nhất?
Lối lên của ga đưa khách lên khu trước cửa Nam, chỉ cần đi về phía tháp đồng hồ. Mua xong muốn về ga thì cũng quay ra cửa Nam.
Hẹn gặp ở chợ Bến Thành chỗ nào dễ tìm nhất?
Dưới tháp đồng hồ cửa Nam là chỗ ai cũng tìm được, nhưng giờ đông rất chen. Nhóm nhỏ nên chọn một cửa phụ, nói rõ tên cửa và một dấu hiệu cụ thể.
Chợ đêm Bến Thành nằm ở cửa nào?
Chợ đêm dựng trên các con đường hai bên hông chợ, phía cửa Đông và cửa Tây. Quy mô và giờ dựng quầy thay đổi theo từng giai đoạn, nên hỏi lại khi đi.
Bị lạc trong chợ Bến Thành thì làm sao?
Quay ra lối đi chính, nhìn về phía có ánh sáng cửa để định hướng, hoặc hỏi bảo vệ, người bán sạp. Nếu đã hẹn cửa từ trước, cứ ra đúng cửa đó đứng chờ.
