Chợ Bến Thành có nhiều sạp cà phê, trà, đồ khô, bánh mứt rất hợp làm quà. Muốn mua cho đúng, nên chọn hàng có nhãn và hạn dùng rõ ràng, nhờ người bán đóng gói kín, và kiểm trước quy định của hãng bay lẫn nước mình đến về thực phẩm, nhất là đồ có thịt, cá, nước.
Chuyện buồn nhất không phải là mua đắt, mà là mang quà tới sân bay rồi phải bỏ lại, hoặc về tới nơi bị hải quan giữ. Bài này đi từ khâu chọn ở sạp tới khâu xếp vào vali, để món quà tới tay người nhận nguyên vẹn.
Cà phê: chọn hạt hay chọn bột, rang thế nào?
Các sạp cà phê trong chợ thường bày nhiều loại hạt rang sẵn, có sạp xay tại chỗ. Cà phê Việt Nam phổ biến là robusta trồng ở vùng Tây Nguyên, đắng, đậm, hợp pha phin; arabica từ vùng cao như Lâm Đồng thì chua thanh, thơm hơn. Nhiều loại bán ở chợ là hỗn hợp, có loại tẩm bơ, tẩm hương theo kiểu pha phin truyền thống.
Người nhận quà dùng máy pha hay phin quyết định nên mua gì. Pha phin thì bột xay vừa, hợp với robusta hoặc hỗn hợp. Dùng máy pha espresso thì hạt nguyên, nhờ người dùng tự xay. Không biết người nhận pha bằng gì thì mua hạt nguyên, giữ hương lâu hơn.
Hỏi người bán ngày rang. Cà phê ngon nhất trong vài tuần sau khi rang; hạt rang lâu, để ngoài không khí sẽ mất mùi. Túi có van một chiều giữ hương tốt hơn túi giấy dán băng keo.
Muốn tặng kèm phin pha thì mua luôn ở chợ, nhưng thử trước xem phin có kín không, nắp có vừa không. Phin nhôm nhẹ và rẻ, phin inox bền hơn.
Trà, đồ khô, bánh mứt: nhìn gì trước khi mua?
Nhãn, ngày sản xuất, hạn dùng. Ưu tiên gói có nhãn rõ, có tên nơi sản xuất. Hàng đổ xá không nhãn thì hỏi kỹ, mua lượng nhỏ.
Màu sắc tự nhiên. Khô bò, khô mực, tôm khô có màu đỏ rực, bóng bất thường có thể đã tẩm màu. Màu tự nhiên thường hơi xỉn.
Ngửi. Đồ khô có mùi hôi, mùi dầu ôi là đã để lâu. Hạt điều, đậu có mùi khét hoặc ẩm là không ổn.
Độ khô. Tôm khô, mực khô ẩm tay dễ mốc khi mang đi xa. Chọn loại khô ráo.
Trà. Trà sen, trà lài, trà ô long đóng gói kín giữ hương tốt hơn trà đổ ra từ thùng lớn. Hỏi trà ướp hương tự nhiên hay hương liệu.
Bánh mứt. Mứt, bánh có đường dễ chảy khi nóng. Hỏi hạn dùng, tránh mua sát hạn.
Hút chân không. Nhiều sạp có máy hút chân không. Nhờ hút lại các gói đồ khô mua lẻ để giữ lâu và đỡ mùi trong vali.
Mua một ít ăn thử. Mua lượng nhỏ nếm trước, ưng rồi mới mua số nhiều. Món quà mà chính mình chưa ăn thì khó giới thiệu cho người nhận.
Món nào dễ mang, món nào dễ gặp rắc rối khi đi xa?
Đây là gợi ý chung để cân nhắc. Quy định cụ thể thay đổi theo hãng bay, theo nước đến và theo thời điểm, nên luôn kiểm lại trước khi bay.
| Món | Hành lý xách tay | Khi nhập cảnh nước ngoài |
|---|---|---|
| Cà phê hạt, cà phê bột đóng gói | Thường mang được | Phần lớn nước cho phép, có nơi cần khai báo |
| Trà khô đóng gói | Thường mang được | Thường được, một số nơi kiểm thực vật |
| Bánh kẹo, mứt đóng gói kín | Thường mang được | Thường được nếu đóng gói thương mại có nhãn |
| Khô bò, khô gà, chà bông | Tùy hãng | Nhiều nước hạn chế hoặc cấm sản phẩm thịt |
| Khô mực, tôm khô, cá khô | Mùi mạnh, nên để hành lý ký gửi, gói kín | Một số nước hạn chế hải sản khô |
| Nước mắm, mắm các loại | Chất lỏng xách tay bị giới hạn dung tích; nhiều hãng hạn chế mắm | Tùy nước, cần kiểm kỹ |
| Trái cây tươi, hạt giống | Hạn chế | Nhiều nước cấm hoặc kiểm dịch nghiêm |
Đi nước nào có quy định kiểm dịch nghiêm thì đọc trang chính thức của cơ quan hải quan nước đó và khai báo trung thực. Khai báo đúng thường chỉ bị giữ món hàng; không khai mà bị phát hiện có thể bị phạt.
Đóng gói để quà tới nơi còn nguyên
Hàng mua ở chợ thường được bỏ túi ni lông, chồng chéo nhau. Về tới chỗ ở, nên xếp lại: đồ khô và cà phê để riêng, bọc thêm một lớp túi kín để mùi không ám vào quần áo. Hộp bánh, hũ mứt bọc khăn hoặc quần áo mềm, xếp vào giữa vali.
Đồ có mùi mạnh như khô mực, tôm khô thì nhờ sạp hút chân không, rồi bọc thêm hai lớp. Hàng không dùng nhiều túi kín thì mùi vẫn thoát ra sau vài giờ bay và vài ngày trong kho hàng.
Hàng dễ vỡ như hũ thủy tinh nên tránh nếu đi xa. Nếu nhất định phải mang, chọn hũ nắp vặn chặt, quấn băng keo quanh nắp, bỏ vào túi kín rồi bọc dày.
Ghi nhanh danh sách quà và số lượng vào điện thoại. Khi qua hải quan cần khai báo, có danh sách sẵn thì trả lời nhanh và rõ hơn.
Những sai lầm hay gặp khi mua quà ở chợ
Mua quá nhiều ngay ngày đầu. Phải xách cả chuyến đi, đồ khô dễ hút ẩm. Mua quà vào cuối chuyến.
Không hỏi giá theo ký trước khi cân. Đồ khô tính theo ký, giá mỗi loại một khác. Hỏi giá rồi mới nhờ cân.
Tin lời “hàng xách tay được hết”. Người bán không chịu trách nhiệm ở sân bay. Tự kiểm quy định hãng bay.
Bỏ nước mắm vào hành lý xách tay. Dễ bị giữ lại ở cửa an ninh vì giới hạn chất lỏng, chưa kể quy định riêng của hãng.
Quên hạn dùng. Quà tới tay người nhận khi đã gần hết hạn thì mất ý nghĩa.
Mua hàng không nhãn làm quà biếu. Người nhận ở nước ngoài thường dè dặt với thực phẩm không rõ nguồn.
Không giữ hóa đơn hay ghi chép. Một số nơi cần chứng minh giá trị hàng khi vượt định mức miễn thuế.
Chọn món chỉ vì đẹp gói. Nếm thử trước, hỏi kỹ loại, đừng mua theo bao bì.
Câu hỏi thường gặp
Mang cà phê Việt Nam lên máy bay được không?
Cà phê hạt và cà phê bột đóng gói thường mang được cả xách tay lẫn ký gửi. Nước đến có thể có quy định khai báo riêng, nên kiểm trang chính thức của hải quan nước đó.
Có được mang nước mắm lên máy bay không?
Chất lỏng trong hành lý xách tay bị giới hạn dung tích, và nhiều hãng có quy định riêng về nước mắm, mắm. Hỏi hãng bay trước, nếu được thì để hành lý ký gửi, đóng gói thật kín.
Khô bò mua ở chợ Bến Thành có mang ra nước ngoài được không?
Nhiều nước hạn chế hoặc cấm nhập sản phẩm thịt, kể cả thịt khô. Kiểm quy định của nước đến và khai báo trung thực nếu mang theo.
Làm sao chọn đồ khô không tẩm màu?
Màu tự nhiên của đồ khô thường hơi xỉn, không đỏ rực hay bóng bất thường. Ngửi mùi, xem độ khô và ưu tiên hàng có nhãn rõ ràng.
Mua cà phê ở chợ nên chọn hạt hay bột?
Nếu người nhận pha phin, bột xay vừa là tiện. Nếu không biết người nhận pha bằng gì, mua hạt nguyên vì giữ hương lâu hơn.
Sạp ở chợ có đóng gói hút chân không không?
Nhiều sạp đồ khô, cà phê có máy hút chân không và sẵn lòng hút lại hàng mua lẻ. Hỏi khi mua, nhất là với đồ có mùi mạnh mang đi xa.
