Chợ Bến Thành có khu vải lâu đời và nhiều sạp nhận may áo dài, đồ may đo cho cả người địa phương lẫn khách du lịch. Muốn áo vừa ý, nên chọn vải tận tay, để thợ đo kỹ, hẹn lấy ít nhất vài ngày, và chừa thời gian thử, sửa trước khi rời thành phố.
Chuyện hay gặp nhất là khách đi du lịch ba ngày, ghé chợ ngày thứ hai, muốn may áo dài lấy ngày hôm sau. Có sạp nhận, nhưng áo may vội thường hỏng ở đúng những chỗ khó: eo, vai, nách. Bài này nói thật những gì làm được, những gì nên tránh, để chiếc áo mang về không nằm mãi trong tủ.
Khu vải chợ Bến Thành bán những gì?
Khu vải là một trong những khu có từ lâu đời nhất của chợ, phục vụ người may đồ ở Sài Gòn và cả khách sỉ từ các tỉnh. Các sạp bày từng súc vải chồng cao, đủ loại: lụa, gấm, voan, chiffon, vải may áo dài in hoa, vải may đồ công sở, vải cotton, linen. Có sạp chuyên vải áo dài, có sạp bán đủ thứ.
Vải bán theo mét, giá tùy loại và tùy chất lượng. Lụa tơ tằm thật, gấm dệt kỹ, vải in thủ công có giá cao hơn hẳn vải pha sợi tổng hợp. Mỗi sạp nói giá một kiểu, nên so ít nhất hai ba sạp với cùng một loại vải trước khi mua.
Nhiều sạp vải đi kèm dịch vụ may, hoặc có thợ quen nhận may. Khách chọn vải ở sạp, thợ đo ngay tại chỗ, rồi hẹn ngày lấy. Một số sạp còn bán áo dài may sẵn theo cỡ, hợp cho người không có thời gian chờ.
Không gian khu vải chật, các súc vải chất cao. Đi với trẻ nhỏ cần để ý, đừng để các bé kéo vải hay leo lên chồng hàng.
Chọn vải áo dài: nhìn, sờ, hỏi những gì?
Hỏi thẳng loại vải. Lụa tơ tằm, lụa pha, gấm, voan, chiffon hay vải tổng hợp. Người bán thật thà sẽ nói rõ; người nói vòng vo thì nên cẩn trọng.
Sờ và vò nhẹ. Lụa tơ tằm thật thường mềm, mát tay, có độ rủ tự nhiên. Vò nhẹ một góc rồi thả ra xem vải có nhăn nhiều không.
Soi dưới ánh sáng. Mang vải ra chỗ sáng gần cửa xem màu thật. Ánh đèn trong chợ làm màu ấm và tươi hơn thực tế.
Xem độ dày, độ trong. Vải áo dài mỏng thì cần may thêm lớp lót hoặc mặc với quần, áo trong phù hợp. Hỏi thợ có cần lót không.
Hỏi về co rút và cách giặt. Một số loại vải co sau khi giặt. Hỏi có nên giặt trước khi may không, và áo xong giặt tay hay giặt khô.
Đừng tự đốt thử vải ở sạp. Cách đốt sợi để phân biệt tơ thật chỉ nên làm với mẩu vải xin được, ở nhà. Đốt ở sạp vừa nguy hiểm vừa mất lịch sự.
Chọn hoa văn theo dáng người. Người nhỏ nhắn hợp hoa văn nhỏ, người cao hợp mảng lớn. Hỏi thợ, họ đã thấy hàng nghìn tấm áo và thường góp ý thật.
Mua dư một chút nếu định sửa. Hỏi thợ cần bao nhiêu mét cho dáng mình. Người cao, người muốn tà dài cần nhiều vải hơn.
Đặt may áo dài: từ lúc đo tới lúc lấy
Quy trình đặt may ở các sạp trong chợ thường gồm những bước sau. Làm đủ từng bước thì áo vừa hơn hẳn:
- Chọn vải và kiểu áo. Mang theo ảnh kiểu áo mình thích: cổ cao hay thấp, tay dài hay lửng, tà dài hay ngắn.
- Để thợ đo. Mặc áo mỏng, ôm vừa khi đo. Đo áo dài cần khá nhiều số đo quanh ngực, eo, mông, vai, nách, dài tay, dài áo. Đứng thẳng, thở bình thường, đừng hóp bụng.
- Thống nhất giá, tiền cọc, ngày lấy. Hỏi rõ tiền vải, tiền công, tiền lót tính riêng hay gộp. Xin phiếu hẹn có ghi ngày và nội dung.
- Hẹn một buổi thử. Thử khi áo đã ráp nhưng chưa hoàn thiện là lý tưởng. Nếu không kịp, ít nhất thử khi lấy và chừa thời gian sửa.
- Thử kỹ khi lấy. Đi lại, giơ tay, ngồi xuống. Xem eo có kéo, nách có cấn, tà có lệch không. Áo dài vừa là áo ôm mà vẫn cử động thoải mái.
- Sửa ngay nếu chưa vừa. Đừng ngại. Sửa tại sạp dễ hơn nhiều so với sửa khi đã mang về.
Thời gian may thường tính bằng ngày, không phải bằng giờ. Mùa cao điểm như trước Tết, mùa cưới, thợ đông việc, nên hỏi rõ và đặt sớm.
Khách du lịch có nên may áo dài trong chuyến đi ngắn?
Câu trả lời thật: được, nếu có ít nhất ba bốn ngày ở thành phố và chịu đến chợ hai lần. Đặt may ngay ngày đầu, thử hoặc lấy ngày cuối, chừa một buổi để sửa. Ghé chợ ngày cuối mới đặt may thì gần như chắc chắn phải nhận áo may vội.
Áo may vội không phải lúc nào cũng xấu, nhưng nó hay mắc lỗi ở những chỗ cần chỉnh tay: đường eo, độ ôm ở nách, độ dài tà. Những lỗi này nhìn trong gương ở sạp có thể chưa thấy, mặc vào buổi tiệc mới lộ.
Nếu thời gian quá ngắn, áo dài may sẵn theo cỡ là lựa chọn thực tế. Chọn cỡ hơi rộng một chút, mang về nhờ thợ may quen bóp lại. Hoặc chỉ mua vải đẹp ở chợ, mang về nước may với thợ quen, đưa kèm ảnh kiểu áo.
Người ở xa muốn đặt may gửi về sau thì nên cân nhắc kỹ: gửi đồ ra nước ngoài có chi phí và thủ tục riêng, và không thử được thì khó sửa. Hỏi sạp cụ thể họ có làm việc này không, đừng tự giả định.
Những lỗi khiến áo may ở chợ không như ý
Hóp bụng khi đo. Áo may theo số đo lúc nín thở sẽ chật khi ngồi ăn. Đứng tự nhiên.
Không mang ảnh kiểu áo. Mô tả bằng lời dễ hiểu lầm. Một tấm ảnh giải quyết được nhiều thứ.
Không hỏi rõ giá trọn gói. Có trường hợp tiền lót, tiền quần, tiền phụ kiện tính thêm. Hỏi một lần cho rõ trước khi cọc.
Không giữ phiếu hẹn. Mất phiếu thì khó đối chiếu số đo, ngày hẹn, tiền cọc.
Lấy áo mà không thử. Thấy áo đẹp trên móc rồi gói về là lỗi phổ biến nhất. Luôn thử.
Chọn vải chỉ theo màu dưới đèn. Ra chỗ sáng tự nhiên để nhìn màu thật.
Đặt may sát ngày đi. Không còn thời gian sửa là áo không vừa cũng phải mang về.
Không hỏi cách giặt. Lụa, gấm giặt sai cách có thể co, phai, hỏng dáng.
Câu hỏi thường gặp
May áo dài ở chợ Bến Thành mất bao lâu?
Thường tính bằng ngày, tùy độ đông việc của thợ và mùa. Trước Tết, mùa cưới thì lâu hơn, nên đặt sớm và hỏi rõ ngày lấy.
Có may áo dài lấy trong ngày ở chợ Bến Thành được không?
Có sạp nhận may nhanh, nhưng áo may vội dễ lỗi ở eo, vai, nách. Nếu thời gian quá ngắn, áo may sẵn theo cỡ rồi sửa lại là lựa chọn an toàn hơn.
Làm sao phân biệt lụa tơ tằm thật ở chợ?
Lụa thật thường mềm, mát tay, rủ tự nhiên, nhưng cảm nhận bằng tay không chắc chắn hoàn toàn. Hỏi thẳng người bán, mua ở sạp uy tín, và thử đốt một mẩu vải xin được ở nhà nếu cần.
Đi may áo dài cần chuẩn bị gì?
Mang ảnh kiểu áo muốn may, mặc đồ mỏng vừa người khi đi đo, và sắp xếp thời gian quay lại thử. Hỏi rõ giá trọn gói và giữ phiếu hẹn.
Mua vải ở chợ Bến Thành có trả giá được không?
Vải bán theo mét, mỗi sạp một giá, nên so giá vài sạp là việc nên làm. Mua nhiều mét có thể xin bớt nhẹ nhàng.
Áo dài lụa nên giặt thế nào?
Tùy loại vải, nhưng phần lớn áo lụa nên giặt tay nhẹ hoặc giặt khô, phơi trong bóng râm. Hỏi thợ cách giặt cho đúng loại vải mình đã chọn.
