Một ngày của người sống ở trung tâm Sài Gòn, từ sáng tới khuya

Một ngày của người sống quanh chợ Bến Thành bắt đầu từ lúc trời còn tối ở công viên 23/9 và công viên Tao Đàn, qua giờ ăn sáng và cà phê vỉa hè, giờ hành chính của dân văn phòng, bữa cơm trưa vội, cơn kẹt xe lúc tan tầm, rồi buổi tối ra phố đi bộ và khuya về với những hàng ăn đêm. Mỗi khung giờ là một khu trung tâm khác.

Du khách thường chỉ thấy khu trung tâm vào lúc đẹp nhất. Người sống ở đây thì thấy cả những giờ ít ai để ý: lúc công nhân vệ sinh quét lá trên Lê Lợi, lúc cửa cuốn các cửa hàng kéo lên, lúc phố vắng hẳn sau nửa đêm. Đi theo nhịp đó một ngày là hiểu thêm vì sao người ta vừa than vừa không muốn dọn đi.

Trước khi trời sáng: công viên thuộc về người dân

Khi du khách còn ngủ, các công viên trung tâm đã đông. Công viên 23/9 chạy dài bên cạnh khu chợ, công viên Tao Đàn với những cây cổ thụ lớn, và dải ven sông ở bến Bạch Đằng là ba chỗ người dân quanh đây ra tập. Người chạy bộ, người đi bộ nhanh, nhóm tập dưỡng sinh, nhóm nhảy theo nhạc, nhóm đá cầu, mỗi nhóm một góc quen.

Ở Tao Đàn, nhiều người lớn tuổi có thói quen mang lồng chim tới công viên buổi sáng, treo lên cành cây, ngồi uống cà phê nghe chim hót. Đó là một thú chơi có từ lâu, và với nhiều người, cuộc gặp mỗi sáng quan trọng không kém những chú chim.

Những nhóm tập này thường rất cởi mở. Người lạ đứng xem không ai phiền, nhập vào tập cùng một buổi cũng không sao, miễn tôn trọng nhịp của nhóm. Đây là lúc dễ thấy người Sài Gòn thoải mái nhất, trước khi một ngày làm việc bắt đầu.

Trời sáng dần thì công viên thưa người, những người tập về nhà tắm rửa, đi làm. Công nhân vệ sinh đã quét xong lá trên các vỉa hè lớn. Phố chuẩn bị cho ca ngày.

Nhịp khu trung tâm theo từng khung giờ

Bảng này mô tả nhịp chung của một ngày thường trong tuần, không phải giờ mở cửa của nơi nào.

Cuối tuần nhịp này dịch chậm lại buổi sáng và kéo dài thêm buổi tối, nhất là ở phố đi bộ và ven sông.

Giữa ngày: thành phố của dân văn phòng

Khu trung tâm có mật độ văn phòng dày đặc. Sáng ra, dòng xe máy đổ vào các hầm giữ xe, thang máy đông nghẹt người, những quầy bánh mì, xôi ở chân toà nhà bán liên tục. Cà phê mang đi được mua từ quầy vỉa hè hay xe đẩy, người ta cầm ly vừa đi vừa uống.

Bữa trưa của dân văn phòng là một nét riêng. Quán cơm bình dân trong hẻm, quán cơm tấm ở mặt đường, hàng bún trong những con hẻm sau các toà nhà lớn: tất cả đông nghẹt trong khoảng một giờ. Ai không muốn chen thì đặt cơm giao tới, và người giao hàng đứng chờ ở sảnh toà nhà thành cảnh quen.

Sau bữa trưa là giờ nghỉ. Nhiều người ngả lưng ngay tại bàn làm việc, gục đầu lên tay hoặc kéo ghế ra. Ngoài phố, bác xe ôm ngủ trên yên xe dưới bóng cây, người bán hàng ngồi quạt. Khu trung tâm chậm lại hẳn, như cả thành phố cùng nín thở trước buổi chiều.

Người từ nơi khác tới hay ngạc nhiên vì cảnh ngủ trưa giữa phố. Nhưng với cái nóng ở đây, một giấc ngắn giữa ngày là cách để còn sức làm tiếp tới tối.

Chiều và tối: kẹt xe, phố đi bộ, hàng ăn khuya

Giờ tan tầm là lúc khu trung tâm khó chịu nhất. Xe máy, ô tô chen nhau ở các nút giao lớn, nhất là những ngày mưa. Người ở trung tâm lâu năm có mẹo riêng: về sớm hơn hoặc muộn hơn giờ cao điểm, đi đường vòng qua những con đường nhỏ, hoặc đơn giản là đi bộ về vì nhà gần.

Khi đèn lên, phố đi bộ Nguyễn Huệ và bến Bạch Đằng thành chỗ hóng mát. Gia đình có con nhỏ, nhóm học sinh, cặp đôi, người tập thể dục buổi tối, người bán hàng rong, người biểu diễn đường phố. Người sống ở các chung cư cũ ven phố đi bộ quen với tiếng nhạc tới khuya.

Sau giờ tối, một số góc phố quanh chợ vẫn còn hàng ăn: những xe bánh mì, nồi hủ tiếu, quán cháo phục vụ người làm ca đêm, tài xế, nhân viên nhà hàng vừa tan ca. Đây là lúc người ta thấy một khu trung tâm khác, chậm và gần gũi hơn.

Rồi phố vắng. Cửa cuốn kéo xuống, các đại lộ thênh thang chỉ còn vài chiếc xe. Người quét đường bắt đầu ca đêm. Vài giờ sau, công viên lại đông người tập thể dục, và một ngày mới bắt đầu.

Những điều chỉ người sống ở trung tâm mới để ý

Tiếng ồn có nhịp. Ồn nhất lúc tan tầm và tối cuối tuần, yên nhất khoảng sau nửa đêm tới rạng sáng.

Gửi xe là chuyện lớn. Ở trung tâm, tìm chỗ gửi xe máy, ô tô tốn công hơn nhiều khu khác, và giá cao hơn.

Chợ của người dân không phải chợ Bến Thành. Người ở quanh đây đi chợ hằng ngày ở những chợ nhỏ, sạp trong hẻm, cửa hàng tiện lợi, ít khi mua thực phẩm ở chợ Bến Thành.

Mùa du lịch đổi nhịp phố. Dịp lễ, Tết, cuối năm, lượng khách tăng, phố đông hơn, giá một số dịch vụ cũng thay đổi.

Sự kiện lớn đóng đường. Pháo hoa, lễ hội, đường hoa có thể đóng nhiều tuyến, người ở trung tâm phải tính đường đi trước.

Hàng quán thay chủ nhanh. Mặt bằng đắt nên cửa hàng mở rồi đóng liên tục. Người ở lâu thường thấy một mặt tiền đổi tên nhiều lần.

Hàng xóm ít nói nhưng để ý. Ở chung cư cũ, người ta ít chuyện trò nhưng biết rõ ai ra vào, nhà nào vắng chủ.

Công viên là phòng khách chung. Không có sân vườn riêng, người ở trung tâm dùng công viên để tập, để gặp bạn, để trẻ con chạy nhảy.

Câu hỏi thường gặp

Buổi sáng ở trung tâm Sài Gòn có gì để xem?

Sáng sớm, các công viên 23/9, Tao Đàn và ven sông Bạch Đằng đông người tập thể dục. Đây là lúc thấy rõ nhịp sinh hoạt của người dân địa phương trước khi phố đông.

Cà phê chim ở công viên Tao Đàn là gì?

Đó là thói quen của nhiều người lớn tuổi mang lồng chim tới công viên buổi sáng, treo lên cây và ngồi uống cà phê nghe chim hót. Người lạ có thể đứng xem, nên giữ yên lặng và không chạm vào lồng.

Giờ nào ở trung tâm Sài Gòn kẹt xe nhất?

Giờ đi làm buổi sáng và giờ tan tầm chiều tối là đông nhất, mưa thì càng kẹt. Người ở lâu thường đi lệch giờ hoặc đi bộ những quãng gần.

Người sống ở trung tâm có đi chợ Bến Thành hằng ngày không?

Phần lớn không, họ mua thực phẩm ở các chợ nhỏ, sạp trong hẻm và cửa hàng tiện lợi gần nhà. Chợ Bến Thành nay phục vụ nhiều khách du lịch.

Ban đêm khu trung tâm có còn hàng ăn không?

Sau giờ tối vẫn có một số hàng ăn quanh khu chợ và các góc phố phục vụ người làm ca đêm. Càng khuya càng thưa, nên hỏi người địa phương chỗ nào còn mở.

Sống ở trung tâm có ồn không?

Có, nhất là gần các trục lớn, phố đi bộ và khu vui chơi tối. Người ngủ nông thường chọn căn hộ quay vào trong hoặc ở tầng cao.