Ở khu Bến Thành, nắng gắt nhất là quãng giữa trưa tới đầu giờ chiều; muốn đi bộ dễ chịu thì xuất phát sớm buổi sáng và trở lại phố khi xế chiều. Giờ nắng gắt nhất nên ở trong nhà hoặc dưới tán cây lớn, uống nước đều tay, và dừng lại ngay khi thấy chóng mặt, buồn nôn.
Cái nóng Sài Gòn không chỉ ở nhiệt độ mà ở độ ẩm và mặt đường bê tông hắt nhiệt lên. Người từ xứ lạnh hay đánh giá thấp nó, đi bộ cả buổi trưa như ở nhà, tới chiều thì kiệt sức. Bài này nói chuyện sắp giờ, chọn chỗ nghỉ và nhận ra lúc cơ thể bắt đầu quá tải.
Khi nào nắng nóng nhất và nên sắp lịch thế nào?
Mùa khô ở Sài Gòn thường kéo dài từ khoảng cuối năm tới giữa năm sau, và những tuần nóng nhất rơi vào cuối mùa khô, ngay trước khi mưa bắt đầu. Đó là lúc trời oi, gió ít, tối cũng không mát hẳn. Mùa mưa cũng có những ngày nắng gắt trước khi cơn mưa chiều kéo tới.
Cách sắp lịch người địa phương vẫn làm là chia ngày làm ba khúc. Sáng sớm đi bộ, ngắm công trình, ăn sáng ngoài phố. Giữa trưa về khách sạn nghỉ, hoặc vào bảo tàng, trung tâm thương mại, quán cà phê có máy lạnh. Xế chiều trở ra phố đi bộ Nguyễn Huệ, bến Bạch Đằng khi gió sông bắt đầu thổi.
Chợ Bến Thành tuy có mái nhưng bên trong đông người, ít gió, đi lâu vào giữa trưa cũng oi. Nếu muốn mua sắm thong thả, buổi sáng sau khi các sạp mở là lúc dễ chịu nhất.
Khách hay muốn tận dụng hết từng giờ trong ngày. Nhưng một buổi trưa nghỉ đúng cách giúp buổi tối còn sức để đi chợ đêm, ngắm phố lên đèn. Bỏ ra hai tiếng nghỉ là đổi lấy cả buổi tối dễ chịu.
Chỗ có bóng mát và chỗ nghỉ quanh trung tâm
Công viên 23/9. Dải cây xanh dài ngay phía tây nam chợ, có ghế ngồi và bóng mát. Buổi trưa thường có người ngồi nghỉ, khá yên.
Công viên Tao Đàn. Nhiều cây cổ thụ lớn, mát hơn hẳn mặt đường. Đi bộ từ chợ không xa, hợp cho một khoảng nghỉ trưa.
Bên trong Bưu điện Thành phố. Trần cao, sảnh rộng, vừa nghỉ chân vừa ngắm công trình.
Bảo tàng. Bảo tàng Mỹ thuật và Bảo tàng Thành phố là nơi tốt để dành giờ nắng gắt nhất, xem chậm và ngồi nghỉ.
Ga metro ngầm. Mát và có nước uống mua ở gần. Không phải chỗ ngồi lâu nhưng đủ để hạ nhiệt vài phút.
Trung tâm thương mại. Có máy lạnh, nhà vệ sinh sạch, khu ăn uống. Lưu ý chênh lệch nhiệt độ khi ra vào liên tục.
Hàng cây dọc các đại lộ. Đi bên phía có bóng cây, không đi giữa phố đi bộ lát đá trống trải vào giữa trưa.
Quán cà phê có chỗ ngồi trong nhà. Một ly nước mát và nửa giờ ngồi là đủ để đi tiếp.
Mặc gì, uống gì cho đúng?
Nhìn người Sài Gòn chạy xe giữa trưa sẽ thấy họ mặc kín: áo chống nắng tay dài, khẩu trang, mũ, có người đeo cả găng tay. Không phải vì họ không thấy nóng mà vì nắng ở đây làm rát da rất nhanh. Với người đi bộ, áo mỏng sáng màu tay dài, mũ rộng vành và kính râm hiệu quả hơn mặc ít.
Kem chống nắng nên thoa trước khi ra đường và thoa lại sau vài giờ, nhất là khi đổ mồ hôi nhiều. Vùng gáy, mu bàn chân, vành tai là chỗ hay quên.
Uống nước theo nhịp đều, mỗi lần một ít, đừng đợi khát mới uống. Đi bộ ra nhiều mồ hôi thì cần bù cả muối khoáng, không chỉ nước lọc. Nước dừa, nước điện giải là lựa chọn quen thuộc. Bia và đồ uống có cồn giữa trưa làm mất nước nhanh hơn.
Đá viên ở các quán đông khách thường là đá sản xuất sẵn, người địa phương dùng hằng ngày. Nhưng ai bụng nhạy cảm, mới đến chưa quen, thì gọi nước không đá hoặc nước đóng chai còn nguyên nắp cho chắc.
Dấu hiệu cơ thể đang quá tải vì nóng
Biết sớm thì xử lý đơn giản. Bảng sau chỉ để nhận biết, không thay cho ý kiến của bác sĩ.
| Dấu hiệu | Có thể là | Nên làm |
|---|---|---|
| Khát nhiều, mệt, chuột rút nhẹ | Mất nước, mất muối | Vào chỗ mát, uống nước có muối khoáng, nghỉ |
| Chóng mặt, buồn nôn, ra nhiều mồ hôi, da tái | Kiệt sức vì nóng | Dừng hẳn, nằm hoặc ngồi chỗ mát, chườm mát, uống từng ngụm |
| Da nóng đỏ, khô, lú lẫn, nói lắp bắp | Say nắng nặng, sốc nhiệt | Gọi cấp cứu 115 ngay, đưa vào chỗ mát, làm mát cơ thể trong lúc chờ |
| Đau đầu kéo dài sau một ngày nắng | Mất nước hoặc say nắng nhẹ | Nghỉ, uống nước; không đỡ thì tới cơ sở y tế |
| Trẻ nhỏ quấy, lừ đừ, ít đi tiểu | Mất nước ở trẻ | Đưa vào chỗ mát, cho uống; trẻ lừ đừ thì đưa đi khám ngay |
Người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh tim mạch hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước chuyến đi về cách đi lại trong thời tiết nóng.
Sai lầm hay gặp ngày nắng ở trung tâm
Đi bộ giữa trưa vì "chỗ này gần thôi". Một cây số giữa trưa nắng mệt hơn ba cây số buổi sáng. Quãng trưa nên gọi xe.
Chỉ uống nước khi thấy khát. Lúc khát là cơ thể đã thiếu nước. Mang theo chai nước và uống đều.
Mặc áo ba lỗ, quần ngắn để cho mát. Da hở bị nắng trực tiếp, rát và mệt nhanh hơn. Áo mỏng tay dài mát hơn người ta tưởng.
Để trẻ nhỏ ngồi xe đẩy giữa nắng. Mái che xe đẩy giữ nhiệt bên dưới. Đi trong bóng râm, nghỉ thường xuyên.
Ra vào máy lạnh liên tục. Chênh nhiệt độ lớn dễ gây cảm. Đứng ở sảnh vài phút trước khi ra nắng hoặc vào lạnh.
Ngồi chụp ảnh lâu trên phố đi bộ giữa trưa. Mặt đá lát hắt nóng lên từ dưới. Ảnh đẹp nhất ở đó là lúc sáng sớm hoặc chạng vạng.
Coi nhẹ chóng mặt. Chóng mặt là tín hiệu dừng, không phải tín hiệu cố thêm chút nữa.
Câu hỏi thường gặp
Mấy giờ thì nắng ở Sài Gòn gắt nhất?
Thường từ khoảng gần trưa tới giữa buổi chiều. Đi bộ ngoài trời nên dồn vào sáng sớm và lúc xế chiều.
Tháng nào ở Sài Gòn nóng nhất?
Những tuần cuối mùa khô, trước khi mưa bắt đầu, thường oi và nóng nhất. Mùa mưa thì mát hơn nhờ các cơn mưa chiều.
Gần chợ Bến Thành có chỗ nào ngồi nghỉ mát miễn phí?
Công viên 23/9 và công viên Tao Đàn có bóng cây lớn và ghế ngồi. Sảnh Bưu điện Thành phố cũng là chỗ nghỉ chân mát mẻ.
Uống nước đá ở quán vỉa hè có sao không?
Người địa phương dùng hằng ngày và phần lớn không sao. Ai mới đến hoặc bụng nhạy cảm thì nên gọi nước không đá hoặc nước đóng chai cho chắc.
Bị say nắng giữa phố thì gọi ai?
Đưa người bị say nắng vào chỗ mát, làm mát cơ thể, và gọi cấp cứu 115 nếu có dấu hiệu nặng như lú lẫn, da nóng khô, ngất. Nhờ người xung quanh hoặc bảo vệ toà nhà gần đó hỗ trợ.
Có nên mang trẻ nhỏ đi dạo trung tâm mùa nắng?
Được, nếu đi vào sáng sớm và chiều muộn, nghỉ trưa trong nhà. Mang theo nước, mũ và để ý dấu hiệu mệt của trẻ.
