Khu hàng ăn bên trong chợ Bến Thành hợp nhất cho các món nước và món ăn chơi kiểu Sài Gòn: bún riêu, bánh canh cua, hủ tiếu, bún mắm, bánh xèo, gỏi cuốn, rồi chè và nước mía để tráng miệng. Cách ăn ở đây không khó, chỉ cần ba thói quen: đi một vòng xem trước, hỏi giá trước khi ngồi, và đừng để lời mời gọi quyết định thay mình.
Người lần đầu bước vào thường bị choáng: lối đi hẹp, khói và hơi nồi nước lèo, tiếng mời "ăn gì em, ngồi đây nè" từ cả hai phía. Đó là nhịp bình thường của một khu hàng ăn trong chợ, không có gì đáng sợ, miễn là mình biết mình muốn ăn gì. Bài này giúp chuyện đó.
Những món nên thử trong khu hàng ăn của chợ
Bún riêu cua. Nước dùng chua nhẹ từ cà chua, riêu cua đóng thành mảng, thêm đậu hũ chiên, huyết. Ăn kèm rau sống, mắm tôm tuỳ thích.
Bánh canh cua. Sợi bánh canh dai, nước sệt màu cam, có thịt cua, chả. Món đậm và no, hợp bữa trưa.
Hủ tiếu. Gọi nước hoặc khô. Khô thì sợi trộn sốt, chén nước lèo để riêng. Hỏi rõ hàng có loại nào.
Bún mắm. Nước dùng từ mắm cá, đậm mùi, nhiều đồ biển và rau. Người chưa quen mùi mắm nên gọi chén nhỏ hoặc thử của người đi cùng trước.
Bánh xèo. Vỏ giòn, nhân tôm thịt giá, cuốn với cải và rau thơm, chấm nước mắm chua ngọt. Ăn bằng tay là đúng điệu.
Gỏi cuốn, bì cuốn. Món mát, nhẹ bụng, hợp khi trời nóng. Nước chấm tương đen đậu phộng hoặc mắm.
Cơm tấm. Sườn nướng, bì, chả trứng trên dĩa cơm tấm, rưới mỡ hành. Món "quốc dân" của Sài Gòn, ăn giờ nào cũng được.
Chè. Nhiều loại xếp trong thau, ly: chè đậu, chè bưởi, chè chuối, sương sa hạt lựu. Chỉ tay vào loại mình muốn là được.
Nước mía, sinh tố, nước ép. Uống kèm hoặc uống sau bữa. Nói rõ ít đá hoặc không đá nếu bụng yếu.
Không khí khu hàng ăn: chuyện mời gọi và cách giữ thế chủ động
Khu hàng ăn trong chợ là nơi cạnh tranh rất gắt: nhiều sạp bán cùng một món sát nhau, khách đi qua chỉ một lần. Vì vậy người bán chủ động mời gọi, có khi chìa thực đơn có hình ra tận lối đi, có khi kéo ghế mời ngồi. Đây là cách buôn bán, không phải thái độ xấu với riêng mình.
Vấn đề chỉ đến khi mình để lời mời quyết định thay. Ngồi xuống vì ngại từ chối, gọi món vì người bán gợi ý "ăn cái này ngon nè", rồi khi tính tiền mới thấy khác xa dự tính. Cách giữ thế chủ động đơn giản là đi hết một vòng trước khi ngồi. Nhìn xem sạp nào đông người địa phương, món nào đang được nấu nóng, nồi nào trông sạch, rồi mới quay lại chọn.
Từ chối lời mời thì cứ cười và nói "để em đi xem cái đã" hoặc lắc đầu nhẹ, đi tiếp. Người bán đã quen, không ai giận. Điều nên tránh là dừng lại nhìn lâu, hỏi han kỹ rồi bỏ đi, vì lúc đó người bán đã kịp tưởng mình sẽ ngồi.
Khách nước ngoài, khách đi theo đoàn thường được mời gọi mạnh hơn. Nếu đi cùng bạn bè, gia đình như vậy, để một người nói tiếng Việt hỏi giá trước khi cả nhóm ngồi xuống.
Ngồi xuống một sạp ăn: làm theo thứ tự này
Mấy bước dưới đây mất chưa tới một phút mà tránh được gần hết những chuyện khó chịu lúc tính tiền:
- Chỉ món và hỏi giá. Hỏi "tô này bao nhiêu?" trước khi ngồi. Nếu thực đơn có in giá thì nhìn rõ giá ghi cho phần thường hay phần đặc biệt.
- Nói rõ phần. Tô thường, tô đặc biệt, thêm topping gì. Không nói thì có sạp tự làm phần "đầy đủ".
- Hỏi đồ uống. Trà đá có sạp miễn phí, có sạp tính tiền. Hỏi một câu là xong.
- Để ý đồ trên bàn. Khăn lạnh, đậu phộng, bánh, chả gói sẵn đặt trên bàn thường tính tiền nếu dùng. Không dùng thì đẩy sang bên.
- Ăn xong hỏi tổng. Đọc lại từng món khi người bán tính, so với giá đã hỏi.
- Trả tiền lẻ hoặc chuyển khoản. Chuẩn bị tiền lẻ để khỏi phụ thuộc vào việc người bán có tiền thối hay không. Chuyển khoản thì kiểm đúng tên người nhận trước khi bấm.
Nếu tổng khác giá đã hỏi, bình tĩnh hỏi lại từng món. Phần lớn chênh lệch đến từ khăn lạnh, đồ ăn kèm hoặc phần đặc biệt, và được giải thích ngay.
Ăn lúc nào trong ngày thì dễ chịu nhất?
Khu hàng ăn trong chợ hoạt động theo nhịp của chợ, không theo nhịp của quán ăn tối. Buổi sáng các sạp bắt đầu nấu, nồi nước dùng còn trong và nóng nhất. Giờ trưa là cao điểm: dân buôn trong chợ, nhân viên văn phòng quanh khu, khách du lịch dồn vào cùng lúc. Ghế chật, chờ lâu, người bán bận, ít thời gian giải thích.
Nếu có thể, ăn sớm hơn giờ trưa một chút hoặc sau giờ cao điểm. Lúc này người bán thong thả hơn, sẵn lòng chỉ cho mình món nào là gì, và mình cũng có thời gian ngồi xem nhịp chợ. Chiều muộn, nhiều sạp bắt đầu dọn dần theo giờ đóng cửa của chợ, món nước có thể đã hết.
Trời nóng giữa trưa, khu ăn trong chợ khá bí hơi vì mái che, khói bếp và người đông. Người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người dễ say nắng nên chọn chỗ ngồi gần lối thông gió, uống đủ nước, đừng ngồi quá lâu. Nếu thấy chóng mặt thì ra ngoài chỗ thoáng ngay.
Khi chợ đóng cửa, các hàng ăn quanh hông chợ và chợ đêm lại sống theo một nhịp khác. Đó là câu chuyện riêng, nên tìm hiểu trước nếu định ăn tối ở khu này.
Mẹo nhỏ cho người lần đầu ngồi ăn trong chợ
Ngồi ghế đẩu chung bàn là bình thường. Sạp đông thì người lạ ngồi chung. Gật đầu chào, kéo đồ của mình gọn lại.
Rau sống để trên bàn ăn chung. Lấy vừa đủ bằng đũa sạch, đừng bốc bằng tay. Bụng yếu thì ăn ít rau sống.
Nêm nếm tại bàn. Ớt, chanh, nước mắm, tương có sẵn. Nếm trước khi thêm, nhiều món đã đậm.
Không ăn được cay thì nói trước. Có món người bán cho ớt sẵn. Nói "không cay" khi gọi là chắc nhất.
Ăn chay thì hỏi kỹ nước dùng. Món trông như chay vẫn có thể nấu bằng nước xương hoặc nêm mắm.
Đi nhóm thì gọi mỗi người một món khác. Chia nhau nếm là cách nhanh nhất để biết mình thích gì.
Đồ đạc để trong lòng. Lối đi sau lưng ghế người qua lại liên tục; túi đặt trên đùi, điện thoại không để mép bàn.
Không chụp người bán mà không hỏi. Chụp tô ăn của mình thoải mái; chụp người đang nấu thì hỏi một câu.
Câu hỏi thường gặp
Trong chợ Bến Thành có khu ăn uống không?
Có. Bên trong chợ có khu tập trung các sạp ăn uống bán món nước, món ăn chơi, chè và đồ uống. Nếu không tìm thấy, hỏi bất kỳ tiểu thương nào là được chỉ đường.
Ăn trong chợ Bến Thành có bị nói thách không?
Có thể, nhất là với khách du lịch không hỏi giá trước. Hỏi giá từng món trước khi ngồi, nói rõ phần thường hay đặc biệt, và để ý đồ ăn kèm trên bàn là tránh được phần lớn chuyện này.
Khăn lạnh và đậu phộng trên bàn có tính tiền không?
Ở nhiều nơi ở Sài Gòn, khăn lạnh và đồ ăn kèm đặt sẵn trên bàn sẽ tính tiền nếu dùng. Không dùng thì đẩy sang bên hoặc hỏi người bán ngay từ đầu.
Món gì nên thử nhất trong chợ Bến Thành?
Bún riêu, bánh canh cua, bánh xèo và cơm tấm là những món tiêu biểu của Sài Gòn mà khu ăn trong chợ thường có. Tráng miệng bằng một ly chè hoặc nước mía.
Giờ nào ăn trong chợ Bến Thành đỡ đông?
Trước hoặc sau giờ trưa thường dễ có chỗ hơn. Giờ trưa là cao điểm vì dân buôn, nhân viên văn phòng và khách du lịch đến cùng lúc.
Ăn trong chợ có trả bằng chuyển khoản được không?
Nhiều sạp nhận chuyển khoản qua mã QR, nhưng không phải sạp nào cũng vậy. Mang theo tiền mặt lẻ cho chắc và kiểm đúng tên người nhận trước khi chuyển.
