Ăn trưa quanh chợ Bến Thành, dân văn phòng có ba lựa chọn quen: cơm phần chọn món ở tủ kính, các món một tô một dĩa như cơm tấm, bún, mì, và gọi giao tận nơi. Bí quyết không nằm ở chỗ ăn gì, mà ở chỗ ăn lúc nào: né khung giữa trưa khi mọi chỗ ngồi đều chật, đến sớm hơn giờ nghỉ một chút là có món nóng, có ghế, người bán còn kịp hỏi han.
Khu trung tâm có rất nhiều toà văn phòng, nên bữa trưa ở đây mang nhịp riêng: nhanh, đông, gọn. Khách du lịch muốn ăn như người địa phương thì bữa trưa văn phòng là cửa vào dễ nhất, vì nó không làm ra để bán cho khách, nó làm ra để nuôi người đi làm mỗi ngày.
Cơm phần ở tủ kính: cách vận hành mà không ai giải thích
Cơm phần, người ta còn gọi là cơm bình dân, cơm văn phòng, là kiểu hàng có một tủ kính bày sẵn hàng chục món mặn, món xào, món canh. Khách đứng trước tủ, chỉ món, người bán xúc ra dĩa cơm hoặc hộp mang đi. Tiền tính theo số món và loại món: món thịt cá đắt hơn món rau, món đậu.
Người lần đầu hay lúng túng vì không biết tên món, mà người sau lưng thì đang chờ. Cách đơn giản là chỉ tay và nói "cái này, cái này, thêm rau". Không cần biết tên, người bán quen rồi. Nếu muốn biết, hỏi "món này là gì" lúc bớt đông, người bán sẵn lòng nói.
Thường đi kèm là một chén canh và ly trà đá. Có nơi canh, trà đá đi theo dĩa cơm, có nơi tính riêng; hỏi một câu khi gọi là rõ. Cơm thêm cũng vậy. Những khác biệt nhỏ này là nguyên nhân thường gặp nhất khi khách thấy tổng tiền khác với mình nghĩ.
Nếu lấy nhiều món, nhất là món cá, tôm, sườn, nên hỏi giá trước khi người bán xúc. Hàng cơm phần phục vụ người đi làm hằng ngày nên phần lớn tính giá ổn định, nhưng hỏi trước giúp mình tự chủ, không phải ngại lúc trả tiền.
Những lựa chọn trưa quen thuộc quanh khu trung tâm
Cơm phần. Linh hoạt nhất, có rau, có canh, hợp bữa trưa đủ chất.
Cơm tấm. Nhanh, no, ai cũng ăn được. Gọi sườn, bì, chả, thêm trứng tuỳ sức.
Bún thịt nướng. Bún, rau, thịt nướng, chả giò, rưới nước mắm. Món mát, hợp ngày nóng.
Mì, hủ tiếu xào hoặc nước. Gọi nhanh, ăn nhanh, nhiều hàng làm cả khô lẫn nước.
Bún bò, bún riêu. Món nước đậm vị, no lâu, hợp người làm buổi chiều dài.
Bánh mì và hộp xôi. Cho người bận tới mức chỉ kịp ăn ở bàn làm việc.
Cơm chay. Nhiều hàng đông hẳn vào ngày rằm, mùng một âm lịch khi người Sài Gòn ăn chay.
Gỏi cuốn, bì cuốn. Bữa nhẹ cho người không muốn buồn ngủ sau trưa.
Nhịp bữa trưa ở trung tâm: đi lúc nào thì gặp gì
Giờ cụ thể tuỳ từng nơi, nhưng nhịp chung quanh các toà văn phòng thường như sau:
| Thời điểm | Tình hình | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Trước giờ nghỉ trưa một chút | Món vừa nấu xong, tủ kính đầy, còn ghế | Lúc tốt nhất để ăn tại chỗ, kịp hỏi tên món |
| Giữa trưa | Hàng dài trước tủ, ghế kín, người bán rất bận | Mua mang đi hoặc chọn món một tô một dĩa ra nhanh |
| Cuối giờ trưa | Vắng dần, một số món mặn đã hết | Chọn món còn nóng, tránh món đã để lâu trên tủ |
| Đầu giờ chiều | Nhiều hàng cơm phần đã dọn hoặc chỉ còn ít món | Chuyển sang món ăn vặt, bánh mì, hoặc đợi bữa chiều |
Đặt cơm qua ứng dụng giao đồ ăn vào giữa trưa thường chờ lâu vì tài xế, quán đều quá tải. Đặt sớm hơn mười lăm, hai mươi phút là mẹo của dân văn phòng.
Mang đi, đặt giao và chuyện ăn ở bàn làm việc
Người làm trong cao ốc thường không xuống đường ăn, mà đặt cơm giao lên sảnh. Nếu ở khách sạn hay căn hộ quanh chợ, cách này cũng tiện, nhưng lưu ý rằng giờ trưa là giờ ứng dụng giao đồ ăn quá tải nhất. Món nước giao xa dễ nguội, sợi dễ nở; món cơm, món khô chịu đường xa tốt hơn.
Mua mang đi tận nơi thì nhanh hơn. Đứng trước tủ, nói "mang về", người bán xúc vào hộp, canh cho vào bọc riêng. Kiểm tra bọc canh, bọc nước mắm đã buộc chặt trước khi bỏ vào túi, vì đổ ra là ướt cả hộp cơm.
Có một chuyện người làm văn phòng ở trung tâm hay than: rác hộp xốp, hộp nhựa, ly nhựa sau mỗi bữa trưa. Nhiều người đã chuyển sang mang hộp cơm, ly riêng và xin người bán xúc thẳng vào. Hàng quen phần lớn vui vẻ làm, có khi còn được thêm ít rau.
Ăn ở bàn làm việc thì chọn món ít mùi. Cơm có mắm, bún mắm, sầu riêng là những thứ dễ làm cả phòng khó chịu trong không gian máy lạnh kín.
Mẹo ăn trưa ở trung tâm cho ngon và yên bụng
Đi sớm hơn đám đông một chút. Món nóng, chỗ ngồi thoải mái, ít phải đứng chờ dưới nắng.
Ưu tiên món vừa nấu. Món nấu xong đặt lên tủ lúc cao điểm luân chuyển nhanh; món còn sót cuối giờ đã để lâu.
Chọn chỗ có bóng râm. Giữa trưa vỉa hè trung tâm rất nóng, ngồi dưới nắng ăn món nước dễ mệt.
Uống đủ nước. Trà đá đi kèm là thói quen tốt; người bụng yếu thì hỏi xin nước không đá.
Ăn vừa phải. Ăn quá no buổi trưa ở xứ nóng làm buổi chiều uể oải, nhất là khi còn định đi bộ.
Hỏi giá khi lấy món đắt. Cá, tôm, sườn là món chênh giá nhiều nhất. Hỏi trước, khỏi ngại sau.
Tôn trọng nhịp của người đi làm. Đừng đứng chắn tủ kính lâu để chụp ảnh; người phía sau chỉ có một giờ nghỉ.
Câu hỏi thường gặp
Cơm văn phòng ở trung tâm Sài Gòn là gì?
Đó là kiểu cơm bình dân bày nhiều món ở tủ kính, khách chỉ món, người bán xúc ra dĩa hoặc hộp. Tiền tính theo số và loại món, phục vụ chủ yếu người đi làm quanh khu.
Ăn trưa quanh chợ Bến Thành lúc nào đỡ đông?
Đi sớm hơn giờ nghỉ trưa một chút là có món nóng và chỗ ngồi. Giữa trưa thường kín ghế và phải xếp hàng trước tủ kính.
Canh và trà đá ở hàng cơm phần có tính tiền không?
Tuỳ nơi: có hàng cho canh, trà đá kèm dĩa cơm, có hàng tính riêng. Hỏi một câu khi gọi món là rõ.
Đặt cơm trưa giao tận nơi ở trung tâm có lâu không?
Giữa trưa là giờ cao điểm nên thường chờ lâu. Đặt sớm hơn mười lăm, hai mươi phút và chọn món cơm, món khô thay vì món nước sẽ đỡ hơn.
Ngày rằm ở Sài Gòn ăn chay ở đâu quanh chợ?
Ngày rằm, mùng một âm lịch nhiều người Sài Gòn ăn chay, các hàng cơm chay quanh khu đông hẳn. Hỏi người bán hoặc người địa phương gần nơi mình ở là nhanh nhất.
Khách du lịch ăn cơm phần có bị tính đắt không?
Hàng cơm phần chủ yếu bán cho người đi làm nên giá thường ổn định. Với món đắt như cá, tôm, sườn, cứ hỏi giá trước khi lấy để chủ động.