Đi bộ sáng sớm quanh chợ Bến Thành: đi lúc mấy giờ, đi đâu, thấy gì

Nếu chỉ có một buổi để đi bộ ở trung tâm Sài Gòn, hãy chọn buổi sáng, ra đường trong khoảng 5 giờ rưỡi đến 7 giờ. Lúc đó phố còn mát, xe còn thưa, các công viên quanh chợ Bến Thành đầy người tập thể dục, và ánh nắng xiên làm mặt tiền các công trình cũ đẹp hơn hẳn giữa trưa. Một vòng thong thả khoảng hai tiếng là đủ thấy một trung tâm rất khác với hình ảnh kẹt xe, ồn ào quen thuộc.

Bài này đi theo đồng hồ: mỗi khung giờ nên có mặt ở đâu, thấy được gì, và tới lúc nào thì nên rút vào bóng mát. Không cần mua vé, không cần đặt trước gì cả, chỉ cần đôi giày êm, chai nước và chút kiên nhẫn khi băng qua đường.

Vì sao buổi sáng là giờ đẹp nhất để đi bộ ở trung tâm?

Khu lõi trung tâm được xây cho người đi bộ từ thời còn ít xe: vỉa hè Lê Lợi, Đồng Khởi, Nguyễn Huệ rộng, hàng cây lớn, các công trình thấp tầng nằm gần nhau. Nhưng từ khoảng 8 giờ, khi người đi làm đổ vào và nắng lên cao, đi bộ ở đây bắt đầu mệt: tiếng xe dồn, hơi nóng từ mặt đường bốc lên, vỉa hè bị chiếm một phần cho xe máy và hàng quán.

Trước giờ đó, trung tâm thuộc về người đi bộ. Người lớn tuổi đi bộ vòng quanh công viên, nhóm khiêu vũ, nhóm cầu lông, người chạy dọc bờ sông. Xe rác và xe quét đường vừa đi qua, mặt phố sạch nhất trong ngày. Đây cũng là lúc người ta thấy rõ nhất trung tâm Sài Gòn vẫn là chỗ người ta sống chứ đâu phải chỉ để khách du lịch ghé qua.

Ánh sáng là lý do thứ hai. Mặt trời lên từ phía bên kia sông Sài Gòn, nên những con đường chạy ra sông như Nguyễn Huệ, Hàm Nghi đón nắng sớm khá trọn. Màu vàng của các mặt tiền kiểu Pháp, màu đỏ gạch của Nhà thờ Đức Bà và Bưu điện Thành phố lúc 6 đến 7 giờ ấm và mềm, chụp ảnh dễ hơn nhiều so với buổi trưa chói gắt.

Lý do thứ ba là sức. Sài Gòn nóng quanh năm, và sức nóng tích dần theo ngày. Một quãng đi bộ ba cây số lúc 6 giờ nhẹ nhàng; cũng quãng đó lúc 11 giờ là thử thách thật, nhất là với người lớn tuổi hoặc người mới từ nơi lạnh hơn tới.

Lộ trình đi bộ sáng sớm theo từng khung giờ

Gợi ý dưới đây xuất phát từ chợ Bến Thành, tổng quãng đường khoảng ba đến bốn cây số, đi chậm có nghỉ. Có thể cắt bớt chặng nào thấy mệt.

Nếu đi ngược chiều (bắt đầu từ bờ sông lúc mặt trời mọc rồi đi ngược lên chợ), nhớ rằng phía bờ sông trống trải, nắng chạm vào người sớm hơn phía trong phố.

Công viên 23/9 và Tao Đàn: hai kiểu buổi sáng khác nhau

Công viên 23/9 là buổi sáng của người lao động. Nằm sát chợ và trạm xe buýt, dải công viên này có người tập trước giờ đi làm, người bán hàng tranh thủ vận động, khách từ bến xe đổ về. Nhịp nhanh, đông, hơi ồn.

Tao Đàn là buổi sáng của người ở lâu năm. Công viên Tao Đàn cách chợ một quãng đi bộ, cây cổ thụ cao và dày, buổi sáng có các nhóm dưỡng sinh, đánh cờ, và góc người nuôi chim mang lồng ra treo nghe hót. Không khí chậm và mát hơn hẳn.

Đi Tao Đàn thì tính thêm quãng đường. Từ chợ qua Tao Đàn rồi quay về trục Lê Lợi làm vòng đi dài thêm đáng kể. Người khỏe chân đi được; người lớn tuổi nên chọn một trong hai công viên, đừng gộp cả hai.

Chụp ảnh người tập thì hỏi trước. Nhiều cô chú vui vẻ cho chụp, nhưng giơ máy thẳng vào mặt người đang tập là bất lịch sự. Chụp toàn cảnh từ xa thì thoải mái hơn.

Đừng đứng giữa sân tập. Các nhóm thường có chỗ quen mỗi ngày. Đứng chặn giữa khoảng sân để xem hoặc quay phim là cản đường người ta, dễ bị nhắc khéo.

Nhà vệ sinh công cộng không phải lúc nào cũng mở sớm. Nên đi vệ sinh trước khi rời chỗ ở. Chỗ chắc chắn nhất buổi sáng sớm là quán ăn sáng, gọi món rồi xin dùng.

Ghế đá được ưu tiên cho người lớn tuổi. Sáng sớm ghế đá trong công viên kín người nghỉ giữa các bài tập. Người trẻ ngồi lâu nên nhường khi thấy cô chú đứng chờ.

Mang khăn nhỏ lau mồ hôi. Dù trời mát, độ ẩm buổi sáng ở Sài Gòn cao, đi nửa tiếng là áo ướt. Một chiếc khăn nhỏ dễ chịu hơn nhiều so với lau bằng tay áo.

Những thứ chỉ thấy được trước 7 giờ

Chợ Bến Thành lúc chưa mở cửa. Thấy hàng hoá được chuyển vào, tiểu thương mở bạt, quét sạp. Đây là bộ mặt mà khách đến lúc chợ đông không bao giờ thấy.

Quảng trường trước Nhà thờ Đức Bà vắng người. Giữa ngày khu này đông khách chụp ảnh, xe dừng đỗ chật. Sáng sớm có thể đứng ngắm mặt tiền nhà thờ, dù công trình đang trùng tu nhiều năm và còn giàn giáo che một phần.

Phố đi bộ Nguyễn Huệ trống trải. Lúc này mới thấy hết chiều dài và độ rộng của phố, từ trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố nhìn thẳng ra sông.

Người quét đường làm việc. Những người dọn rác đêm thường xong ca vào sáng sớm. Một câu chào, một cái gật đầu với họ là chuyện nhỏ nhưng ấm.

Ánh nắng xiên trên mặt tiền cũ. Các chi tiết phào chỉ, cửa sổ vòm, lan can sắt hiện rõ nhờ bóng đổ dài. Giữa trưa nắng chiếu thẳng xuống, mặt tiền phẳng lì.

Bến Bạch Đằng có gió. Buổi sáng gió từ sông thổi vào mát, mặt nước sáng, tàu và phà qua lại. Đến trưa bờ sông trống trải nên rất nóng.

Người Sài Gòn ăn sáng vỉa hè. Hàng ăn sáng dọn ra từ sớm và nhiều chỗ bán hết trước giữa buổi. Muốn ăn đúng kiểu người ở đây thì phải dậy sớm như họ.

Tiếng chim trong các hàng cây lớn. Khi xe còn thưa, đứng dưới hàng cây dọc các con đường lớn có thể nghe tiếng chim rõ, điều gần như không thể vào giờ cao điểm.

Ăn sáng giữa vòng đi: chọn chỗ thế nào cho khỏi bị nói thách?

Đi bộ buổi sáng thường kết thúc bằng bữa ăn sáng, và quanh chợ Bến Thành không thiếu chỗ ăn. Cái khó là khu này có cả hàng phục vụ người địa phương lẫn hàng chủ yếu bán cho khách du lịch, giá và cách tính tiền khác nhau khá xa.

Mẹo đơn giản nhất: nhìn người đang ngồi ăn. Hàng có nhiều người mặc đồ đi làm, nhân viên văn phòng, người chạy xe ôm ngồi ăn nhanh rồi đi thì thường là giá cho người ở đây. Hàng có người mời chào ngay khi mình đi ngang, thực đơn in nhiều thứ tiếng nhưng không có giá, thì nên hỏi giá trước khi ngồi.

Hỏi giá không có gì ngại. Người Sài Gòn bán hàng quen với câu hỏi đó, hỏi lịch sự thì người ta trả lời bình thường. Chỉ nên tránh kiểu ăn xong mới hỏi rồi cãi, vừa mất vui vừa không được gì.

Nếu đi cùng người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, ưu tiên chỗ có ghế dựa, có bóng mát và cách xa mép đường xe chạy. Ghế nhựa thấp sát lề rất có không khí, nhưng ngồi lâu mỏi lưng và hít khói xe nhiều.

Mang gì, mặc gì khi đi bộ buổi sáng ở trung tâm

Giày đế êm, đã đi quen. Vỉa hè trung tâm có đoạn lát đá trơn, có đoạn gồ ghề, có bậc lên xuống bất ngờ. Giày mới mua chưa đi quen dễ phồng chân sau một giờ.

Áo mỏng, sáng màu. Nắng lên nhanh hơn mình nghĩ. Áo sáng màu, vải thoáng giúp đỡ nóng khi vòng đi kéo dài qua 8 giờ.

Mũ hoặc nón rộng vành. Đoạn bờ sông và quảng trường gần như không có bóng cây che.

Một chai nước nhỏ. Ít ai thấy khát lúc trời mát, nhưng cơ thể vẫn mất nước. Uống từng ngụm nhỏ mỗi lần dừng chân.

Túi đeo trước ngực, khoá kéo. Buổi sáng an toàn hơn giờ đông, nhưng thói quen giữ đồ vẫn nên có ngay từ đầu, nhất là khi đứng chụp ảnh sát mép đường.

Điện thoại đã sạc đầy. Dùng để xem bản đồ, gọi xe về khi mệt. Đừng để pin cạn giữa chừng rồi phải loay hoay hỏi đường.

Một ít tiền lẻ. Hàng ăn sáng, nước uống ven đường thích tiền mặt nhỏ hơn là đổi tờ lớn lúc sáng sớm, khi người bán chưa có tiền thối.

Kế hoạch dừng giữa chừng. Xác định trước điểm có thể gọi xe về nếu mệt, ví dụ trước Nhà hát hoặc đầu phố Nguyễn Huệ, để khỏi phải cố đi hết vòng.

Sai lầm hay gặp khi đi bộ sáng ở trung tâm

Ra đường lúc 8 giờ rồi gọi là "sáng sớm". Đến giờ đó thì xe đã đông và nắng đã lên. Muốn có buổi sáng đúng nghĩa thì nên rời chỗ ở trước 6 giờ.

Định đi hết mọi điểm trong một buổi. Chợ, hai công viên, nhà thờ, bưu điện, bảo tàng, bờ sông gộp lại là quá nhiều. Chọn ba bốn điểm, đi chậm, thấy nhiều hơn.

Quên rằng nhiều nơi chưa mở cửa. Chợ, bưu điện, bảo tàng, đường sách có giờ mở cửa riêng, thường không mở từ tinh mơ. Buổi sáng sớm hợp để ngắm bên ngoài; muốn vào trong thì nên kiểm tra giờ trên trang chính thức hoặc hỏi tại chỗ.

Băng qua đường lớn ở chỗ không có vạch. Sáng sớm xe thưa nên xe chạy nhanh hơn giờ cao điểm. Đó là lý do càng nên đi qua đường ở chỗ có vạch, có đèn.

Đứng giữa vỉa hè để chụp ảnh. Vỉa hè buổi sáng có người chạy bộ, người đi tập. Đứng nép vào một bên hoặc vào sát tường khi dừng lại.

Bỏ bữa sáng vì muốn tranh thủ đi. Đi bộ hai tiếng với bụng rỗng trong không khí ẩm dễ choáng, nhất là người huyết áp thấp. Ăn nhẹ trước khi đi, hoặc ăn giữa vòng.

Đi một mình mà không báo ai. Người lớn tuổi hoặc người mới đến nên cho người nhà, bạn cùng phòng biết lộ trình và giờ dự kiến về.

Câu hỏi thường gặp

Mấy giờ thì chợ Bến Thành mở cửa đón khách?

Khu bên ngoài chợ hoạt động từ rất sớm vì hàng hoá được chuyển vào, nhưng giờ mở cửa đón khách mua thì có thể thay đổi theo thời điểm. Muốn vào mua sắm, nên hỏi lại ban quản lý chợ hoặc người bán quanh đó vào hôm trước. Đi bộ buổi sáng chủ yếu để ngắm chợ thức dậy từ bên ngoài.

Đi bộ sáng sớm quanh trung tâm Sài Gòn có an toàn không?

Nhìn chung các trục chính như Lê Lợi, Đồng Khởi, Nguyễn Huệ buổi sáng có nhiều người tập thể dục nên khá an tâm. Vẫn nên giữ túi trước người, không cầm điện thoại hờ hững sát mép đường và tránh hẻm vắng khi trời còn tối.

Ngắm bình minh ở trung tâm Sài Gòn thì đứng đâu?

Bến Bạch Đằng là chỗ thoáng nhất vì nhìn sang bên kia sông, phía mặt trời mọc. Đến trước giờ mặt trời mọc khoảng hai mươi phút để thấy trời chuyển màu. Sau đó đi ngược lên Nguyễn Huệ là vừa lúc nắng chiếu dọc phố.

Người lớn tuổi đi được vòng hai tiếng này không?

Được nếu chia nhỏ và có chỗ nghỉ, nhưng nên cắt bớt chặng. Một vòng chợ cộng công viên 23/9 rồi về là vừa sức nhiều người. Ai có bệnh tim mạch, khớp gối nên hỏi bác sĩ về mức vận động phù hợp trước.

Trời mưa đêm trước thì sáng hôm sau đi được không?

Thường vẫn đi được vì mưa ở Sài Gòn hay tạnh trong đêm. Chỉ cần cẩn thận đoạn lát đá trơn, vũng nước sát lề và lá rụng dưới gốc cây lớn. Giày đế bám tốt quan trọng hơn mọi thứ khác.

Có nên thuê hướng dẫn viên cho buổi đi bộ sáng không?

Không bắt buộc, lộ trình này tự đi được. Thuê hướng dẫn viên có ích nếu muốn nghe kỹ lịch sử từng công trình; khi đó nên chọn người có thẻ hành nghề và thoả thuận rõ giá, thời gian trước khi đi.