Một ngày đi bộ quanh Bến Thành thành công thường có cùng một hình dạng: buổi sáng ra đường sớm, đi các điểm ngoài trời; khoảng 11 giờ đến 15 giờ chuyển vào trong nhà ăn trưa, xem bảo tàng, nghỉ; chiều muộn ra lại phía phố đi bộ và bờ sông. Chọn tối đa năm sáu điểm cho cả ngày, giữ mỗi chặng đi bộ dưới hai mươi phút, và chuẩn bị sẵn một phương án trong nhà cho trường hợp mưa.
Khu lõi trung tâm nhỏ hơn nhiều người nghĩ: từ chợ Bến Thành đến bờ sông chỉ khoảng một cây số hơn. Cái làm người ta kiệt sức không phải quãng đường, mà là nắng, sự ồn ào và việc cố đi quá nhiều chỗ. Bài này là bộ khung để tự xếp một ngày: biết khoảng cách thật giữa các điểm, chia ngày theo nắng mưa, chọn nhịp cho từng kiểu người, và tránh những sai lầm làm hỏng nửa ngày còn lại.
Khoảng cách và thời gian đi bộ giữa các điểm chính
Số liệu dưới đây là ước lượng cho người đi thong thả, chưa tính thời gian dừng xem và chờ qua đường. Ứng dụng bản đồ trên điện thoại sẽ cho số sát hơn theo đúng điểm xuất phát.
| Từ | Đến | Đi bộ thong thả, khoảng |
|---|---|---|
| Chợ Bến Thành | Nhà hát Thành phố (theo Lê Lợi) | 15 phút |
| Nhà hát Thành phố | Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện (theo Đồng Khởi) | 10 phút |
| Nhà thờ Đức Bà | Dinh Độc Lập | 10 phút |
| Dinh Độc Lập | Chợ Bến Thành | 15 phút |
| Chợ Bến Thành | Bảo tàng Mỹ thuật | 5 – 10 phút |
| Đầu phố đi bộ Nguyễn Huệ phía trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố | Bến Bạch Đằng | 10 phút |
| Chợ Bến Thành | Bến Bạch Đằng (theo Hàm Nghi) | 15 – 20 phút |
| Chợ Bến Thành | Công viên Tao Đàn | 10 – 15 phút |
Nhìn bảng sẽ thấy: nối mọi điểm thành một vòng chỉ mất khoảng hai giờ đi bộ thuần. Phần còn lại của một ngày là thời gian dừng lại, ăn uống, nghỉ và đối phó với thời tiết, và đó mới là phần cần lên kế hoạch.
Vì sao chia ngày theo nắng chứ không theo danh sách điểm?
Người lên lịch lần đầu thường liệt kê các điểm muốn đi rồi xếp liền nhau từ sáng tới tối. Lịch đó trông gọn trên giấy, nhưng tới khoảng 11 giờ trưa, khi phải băng qua quảng trường trống không bóng cây hay đi dọc Hàm Nghi giữa nắng, cả nhóm bắt đầu cáu và mọi điểm sau đó đều được xem qua loa.
Ở Sài Gòn, nhiệt độ và độ ẩm quyết định sức đi nhiều hơn khoảng cách. Một chặng mười lăm phút lúc 7 giờ sáng và cũng chặng đó lúc 12 giờ trưa là hai trải nghiệm khác hẳn. Vì vậy cách xếp đúng là chia ngày thành ba khung: sáng sớm cho những điểm ngoài trời và quảng trường, giữa ngày cho những nơi có mái và máy lạnh, chiều muộn cho bờ sông và phố đi bộ.
Cách chia này còn có lợi về ánh sáng và về đám đông. Buổi sáng mặt tiền các công trình đẹp, quảng trường vắng; chiều muộn bờ sông có gió và hoàng hôn; còn giữa trưa, khi ngoài trời gắt nhất, cũng là lúc trong bảo tàng hay trung tâm thương mại dễ chịu nhất.
Bài đi bộ sáng sớm quanh chợ Bến Thành đi kỹ phần buổi sáng theo từng khung giờ. Bài này dùng nó như viên gạch đầu tiên rồi ghép thêm phần giữa ngày và buổi chiều.
Các bước tự lên kế hoạch một ngày
Làm theo thứ tự này vào tối hôm trước, mất chừng hai mươi phút.
- Xác định mục tiêu chính của ngày. Xem kiến trúc, ăn uống, chụp ảnh, hay chỉ dạo cho biết. Một mục tiêu chính giúp loại bớt điểm phụ.
- Chọn năm sáu điểm, không hơn. Ghi ra giấy, gạch bớt những điểm "cũng được" để còn sức cho điểm mình thật sự muốn.
- Xếp điểm ngoài trời vào buổi sáng. Quảng trường nhà thờ, phố Đồng Khởi, công viên. Kết thúc phần ngoài trời trước khoảng 10 giờ 30.
- Xếp điểm trong nhà vào giữa ngày. Bảo tàng, Bưu điện, chợ Bến Thành, ăn trưa có chỗ ngồi. Kiểm tra giờ mở cửa, ngày nghỉ của từng nơi trên trang chính thức.
- Để chiều muộn cho phía sông. Phố đi bộ Nguyễn Huệ, bến Bạch Đằng, ngắm hoàng hôn.
- Xem dự báo thời tiết. Nếu khả năng mưa cao vào buổi chiều, kéo các điểm ngoài trời lên sớm hơn và chuẩn bị phương án trong nhà.
- Đánh dấu chỗ ăn, chỗ vệ sinh, chỗ gọi xe. Mỗi chặng có ít nhất một chỗ ngồi được, một chỗ vệ sinh, một góc đường gọi xe về được.
- Để trống ít nhất một giờ. Thời gian dư cho việc ngồi lâu hơn ở chỗ mình thích, hoặc cho cơn mưa bất ngờ.
Ba lịch mẫu cho ba kiểu người
Mỗi cột là một ngày hoàn chỉnh. Mốc giờ tương đối; đổi chỗ các điểm trong cùng khung giờ thoải mái.
| Khung giờ | Người lần đầu đến, khoẻ chân | Gia đình có trẻ nhỏ | Có ông bà đi cùng |
|---|---|---|---|
| 6 – 8 giờ | Công viên 23/9, Lê Lợi, Nhà hát, Đồng Khởi | Ngủ đủ, ăn sáng ở chỗ ở | Ghế đá công viên 23/9, nhìn người tập |
| 8 – 10 giờ 30 | Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện, đường sách, Dinh Độc Lập | Bưu điện và đường sách | Gọi xe tới Bưu điện, ngồi trong sảnh, đường sách |
| 10 giờ 30 – 15 giờ | Chợ Bến Thành, ăn trưa, Bảo tàng Mỹ thuật | Ăn trưa trong nhà, trẻ ngủ trưa | Ăn trưa, về chỗ ở nghỉ |
| 15 – 17 giờ | Cà phê, nghỉ chân, đi Hàm Nghi ra sông | Ở trong nhà tới khi bớt nắng | Nghỉ tiếp |
| 17 – 19 giờ | Bến Bạch Đằng, phố đi bộ Nguyễn Huệ | Phố đi bộ Nguyễn Huệ, bờ sông | Gọi xe ra bờ sông ngồi hóng gió |
| Tối | Ăn tối quanh chợ hoặc Lê Lợi | Về sớm trước khi phố quá đông | Ăn tối gần chỗ ở |
Phương án khi trời mưa: đổi lịch mà không bỏ ngày
Mùa mưa ở Sài Gòn, mưa thường đổ theo cơn vào buổi chiều, sáng vẫn nắng. Lịch chia theo nắng vô tình cũng là lịch hợp với mưa: phần ngoài trời đã xong từ sáng, giữa ngày ở trong nhà, chỉ có phần chiều muộn bên bờ sông là dễ bị ảnh hưởng.
Cách xử lý đơn giản là chuẩn bị sẵn một "điểm thay thế" cho mỗi chặng ngoài trời của buổi chiều. Mưa thì thay bờ sông bằng một trung tâm thương mại trên Nguyễn Huệ hoặc Lê Lợi, ngồi uống nước nhìn ra phố, chờ tạnh rồi ra phố đi bộ khi mặt đường còn ướt, đèn phản chiếu rất đẹp.
Những ngày mưa dầm cuối mùa thì khác: mưa kéo từ trưa tới tối không ngớt. Hôm đó nên đảo ngược lịch, dồn bảo tàng, chợ và những chỗ có mái vào cả ngày, để phần ngoài trời sang một buổi sáng khác.
Chi tiết chỗ trú, cách đi khi mặt đường đọng nước và vì sao không đứng dưới gốc cây lớn khi có giông đã có ở bài đi bộ ngày mưa ở trung tâm Bến Thành.
Ăn, uống, nghỉ: nhịp giữ sức suốt một ngày
Ăn sáng trước khi đi bộ dài. Đi hai tiếng với bụng rỗng trong không khí ẩm dễ choáng, nhất là người huyết áp thấp.
Uống nước mỗi lần dừng chân. Không đợi khát. Mang chai nước nhỏ và mua thêm khi hết, đừng mang chai lớn nặng vai.
Nghỉ năm mười phút mỗi bốn mươi phút đi. Ngồi xuống thật sự, không phải đứng chờ người khác chụp ảnh.
Bữa trưa trong nhà, có chỗ ngồi tử tế. Đây là lúc hạ nhiệt cơ thể. Ăn ở vỉa hè giữa trưa thì ngon nhưng không nghỉ được.
Ngủ trưa nếu được. Người ở lâu năm ở Sài Gòn thường nghỉ trưa vì lý do rất thực tế: buổi chiều sẽ dễ chịu hơn nhiều.
Ăn nhẹ buổi chiều. Một ly nước mía, trái cây cắt sẵn trước khi ra phía sông giúp còn sức cho buổi tối.
Hỏi giá trước ở hàng không ghi giá. Khu trung tâm có hàng giá cho người địa phương và hàng chủ yếu bán cho khách du lịch. Hỏi trước, ăn vui hơn.
Cẩn thận nước đá và đồ để lâu ngoài nắng. Bụng yếu thì chọn nước đóng chai và món vừa nấu nóng.
Đánh dấu nhà vệ sinh. Trung tâm thương mại, quán có chỗ ngồi là lựa chọn chắc nhất.
Ví dụ: một ngày bị "vỡ lịch" và cách cứu
Một nhóm bốn bạn trẻ từ miền Bắc vào chơi, lên lịch mười hai điểm trong một ngày, xuất phát lúc 9 giờ sáng. Đến 11 giờ họ mới đi được ba điểm vì mất thời gian chụp ảnh ở nhà thờ và bưu điện. Trưa nắng gắt, cả nhóm đi bộ từ Dinh Độc Lập về chợ Bến Thành, tới nơi thì mệt và cáu, vào chợ chỉ đi một vòng rồi ra. Chiều mưa, mọi người ngồi trong quán tới tối, bỏ luôn bờ sông.
Cứu lịch đó không khó. Thứ nhất, xuất phát lúc 6 giờ 30 thay vì 9 giờ: toàn bộ phần nhà thờ, bưu điện, Đồng Khởi đã xong trước khi nắng gắt và đông khách. Thứ hai, gạch bớt còn sáu điểm. Thứ ba, đoạn trưa từ Dinh Độc Lập về chợ thì gọi xe, vì đó là chặng nắng nhất mà không có gì đặc biệt để xem trên đường.
Thứ tư, khi thấy mây kéo đen buổi chiều, đổi ngay: vào trung tâm thương mại trên Nguyễn Huệ ngồi chờ, mưa tạnh thì đi bộ ra bờ sông. Thường mưa chỉ kéo dài khoảng một giờ, và bờ sông sau mưa còn mát hơn.
Bài học chung: lịch tốt là lịch có chỗ để hỏng. Một ngày có khoảng trống một hai giờ sẽ đi được trọn vẹn hơn một ngày xếp kín từng phút.
Sai lầm hay gặp khi lên kế hoạch đi bộ ở trung tâm
Tin rằng "gần thì đi bộ hết". Khoảng cách đúng là gần, nhưng mười lăm phút giữa trưa trống nắng có thể làm mất sức cho cả buổi chiều. Gọi xe cho chặng xấu không phải là gian lận.
Không kiểm tra ngày nghỉ. Bảo tàng, công trình tham quan có thể nghỉ một ngày trong tuần hoặc đóng cửa đột xuất. Kiểm tra trên trang chính thức hôm trước.
Coi Nhà thờ Đức Bà là điểm vào trong. Nhà thờ đang trùng tu nhiều năm; nên coi là điểm ngắm bên ngoài.
Để chợ Bến Thành vào cuối ngày khi đã kiệt sức. Chợ đông, ồn, phải tập trung để mua bán và giữ đồ. Đi chợ khi còn tỉnh táo.
Quên tính thời gian chờ qua đường. Ở các giao lộ lớn, chờ đèn và chờ dòng xe mất vài phút mỗi lần. Cộng lại cả ngày là không nhỏ.
Đi theo nhóm đông mà không có điểm hẹn. Nhóm năm người trở lên rất dễ lạc nhau ở phố đi bộ buổi tối. Thống nhất điểm hẹn từ đầu.
Lên lịch giống nhau cho mọi thành viên. Ông bà, trẻ nhỏ và người trẻ khoẻ có nhịp khác nhau. Có thể tách nhóm giữa ngày rồi gặp lại buổi chiều.
Không để ý dịp lễ và sự kiện. Các dịp lễ lớn, khu Nguyễn Huệ và quanh trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố có thể rào chắn, phân luồng. Xem thông báo trước khi đi.
Khi nào nên hỏi người có chuyên môn hoặc nơi chính thức
Người có bệnh tim mạch, hô hấp, tiểu đường. Hỏi bác sĩ về mức đi bộ và thời gian ngoài trời phù hợp trong thời tiết nóng ẩm trước chuyến đi.
Phụ nữ mang thai. Hỏi bác sĩ sản về đi bộ dài, đứng lâu và việc đi giữa trời nắng.
Giờ mở cửa, giá vé, ngày nghỉ. Tra trên trang chính thức của từng nơi hoặc gọi hỏi trực tiếp; thông tin trên mạng xã hội hay lỗi thời.
Phân luồng, cấm đường dịp lễ. Theo dõi thông báo chính thức của thành phố và lực lượng cảnh sát giao thông.
Muốn nghe kỹ lịch sử từng công trình. Thuê hướng dẫn viên có thẻ hành nghề, thoả thuận rõ giá và thời gian trước.
Thông tin du lịch chung, bản đồ. Hỏi các điểm thông tin du lịch chính thức của thành phố, hoặc quầy lễ tân nơi mình ở.
Đi cùng người khuyết tật. Hỏi trước nơi tham quan về lối đi cho xe lăn và hỗ trợ tại chỗ.
Đi cùng người lớn tuổi. Ngoài việc hỏi bác sĩ, xem thêm bài lộ trình đi bộ nhẹ cho người lớn tuổi để chọn chặng có ghế ngồi và tránh đoạn khó.
Danh sách mang theo cho một ngày đi bộ
Giày đã đi quen. Đây là món quan trọng nhất cả ngày.
Mũ, kính râm, kem chống nắng. Thoa lại kem chống nắng sau bữa trưa.
Chai nước nhỏ. Mua thêm dọc đường khi hết.
Áo mưa mỏng gấp gọn. Gọn và tiện hơn ô trên vỉa hè đông.
Túi chống nước cho điện thoại. Giữ được bản đồ và cách gọi xe khi mưa.
Sạc dự phòng. Bản đồ, ảnh, gọi xe cả ngày ngốn pin nhanh.
Tiền lẻ và thẻ. Tiền lẻ cho hàng nhỏ, thẻ hoặc chuyển khoản cho chỗ lớn.
Giấy tờ tuỳ thân hoặc bản chụp. Có thể cần khi vào một số nơi hoặc khi gặp sự cố.
Túi đeo chéo có khoá kéo. Đeo trước ngực ở chỗ đông.
Câu hỏi thường gặp
Đi bộ hết các điểm chính quanh Bến Thành mất bao lâu?
Thời gian đi bộ thuần giữa các điểm chính chỉ khoảng hai giờ. Tính cả dừng xem, ăn uống và nghỉ, một ngày trọn là vừa để đi thong thả. Người vội có thể gói trong một buổi sáng nhưng sẽ chỉ kịp ngắm bên ngoài.
Nên ở khách sạn gần đâu để tiện đi bộ trung tâm?
Ở trong bán kính đi bộ mười lăm phút quanh chợ Bến Thành hoặc trục Lê Lợi, Đồng Khởi là tiện nhất, vì có thể về nghỉ trưa rồi đi tiếp. Chọn chỗ ở trong hẻm hoặc phòng không quay ra đường lớn sẽ đỡ ồn ban đêm.
Có nên mua tour đi bộ thay vì tự đi?
Tự đi hoàn toàn được vì các điểm gần nhau và dễ tìm. Tour có ích nếu muốn nghe kể lịch sử kỹ hoặc đi các nơi khó tự vào. Chọn đơn vị rõ ràng, hướng dẫn viên có thẻ, và hỏi chính sách khi trời mưa.
Đi bộ trung tâm Sài Gòn vào tháng nào dễ chịu nhất?
Mùa khô, khoảng cuối năm đến đầu năm sau, ít mưa và sáng sớm có khi se mát nên dễ đi nhất. Mùa mưa vẫn đi được nếu dồn phần ngoài trời vào buổi sáng. Những tháng nóng nhất trước mùa mưa nên tránh đi bộ giữa trưa.
Có nên dùng metro kết hợp đi bộ không?
Tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã chạy, có ga ngầm ở khu trung tâm, tiện cho người ở phía đông thành phố vào trung tâm rồi đi bộ. Lịch chạy và giá vé nên tra trên kênh chính thức của đơn vị vận hành.
Một ngày ở trung tâm nên bỏ bớt điểm nào nếu mệt?
Giữ lại những điểm gắn với mục tiêu chính của mình và bỏ những chặng đi bộ dài giữa trưa. Thường bỏ bớt một bảo tàng hoặc một vòng chợ không làm ngày kém đi, còn cố đi khi mệt thì làm hỏng cả buổi tối.
